6 Yazı Prof. Dr. Fatih Satıl

Yazar Profili »

Süslü Tohumlar / Tohum Kabuğundaki Harika Tasarım?

Ocak 2018, 493 53 Görüntülenme Eklenme Tarih: 08-02-2018 14:57

Başımızı çevirdiğimizde gördüğümüz metrelerce uzunluktaki ağaçlardan, mis gibi kokan çiçeklere, yediğimiz sebze ve meyvelere kadar pek çok bitki başlangıçta birer küçük tohum idiler. Tohumlar küçük bir cisim olmakla birlikte üzerindeki sanat cihetiyle paha biçilmez bir değer taşımaktadırlar. 

Bugüne kadar birçok bitki tohumu görmüş olabiliriz ama acaba kaçımız bu şaheserleri şöyle alıcı bir gözle inceleme fırsatı bulduk dersiniz? İşte bu yazımızda ancak mikroskop altında görülebilen süslere sahip olan tohum kabuğunu tefekkür edip inceleyeceğiz.

 

Bitkilerin çoğalmasında rol oynayan her tohumun dışında onu dış etkilere karşı koruyan “tohum kabuğu” adı verilen bir tabaka bulunur. Temel yapıları aynı olmasına rağmen her tohumu çevreleyen koruyucu tabakanın yapısı, kalınlığı ve üzerindeki süslemeleri farklılıklar gösterir. Bu açıdan bakıldığında tüm tohumlar bir tasarım harikası olarak karşımıza çıkarlar. 

Tohumların dış zarları, son derece çeşitli ve dikkat çekici mikro seviyede süslemelere sahiptir. Öyle ki bu mikro düzeydeki süslemeler ancak elektron mikroskobunda binlerce kez büyütüldükten sonra görülebilmektedir. 

Bu süslemelerin bir kısmı çokgen, bir kısmı ağ şeklinde, bir kısmı daha farklı geometrik şekillerde olabilmektedir. Ayrıca, botanik ilmi ile uğraşan uzmanlar tohum yüzeylerindeki bu süslemelere bakarak farklı bitki türlerini birbirlerinden ayırt edebilmektedirler. Bununla birlikte, sadece tohumu dış etkenlerden koruma görevi olan tohum kabuklarının bu kadar özenle ve tasarım harikası süslemelerle süslenmesinin hikmetini açıklamada bilim aciz kalmaktadır.

Her bir tohumun kabuğu, öyle süslü bir elbisedir ki, birer tevhid mührüdür. İbretle bakan herkese tohumları bu şekilde süsleyenin bir olduğunu, aynı sanatkârın eserleri olduğunu gösterir.

 

Tohum yüzeyindeki bu süslemeleri kim yapmıştır?

Gözlerden uzak toprak altında kalan bu tohumlarda acaba neden böyle bir süslemeye ihtiyaç duyulmuştur? Bunu evrimle izah etmeye çalışanlar “evrimsel olarak dizayn edilmiştir” ifadesini sık sık kullanarak komik duruma düşmektedirler. Çünkü evrim tesadüflere dayalı bir süreci savunur; “dizayn” yani “tasarım” kavramı ise bir irade ve tercihin varlığını gösterir.

Akıl ve vicdan sahibi her insan tohumdaki kusursuz tasarımı ve içerdiği olağanüstü bilgiyi inceledikçe bunun tesadüfen oluşamayacağını anlayacak ve yaratılış gerçeğine şahit olacaktır. Tohumlardaki tüm bu harika süslemeleri yapan elbette her şeyin Yaratıcısı olan Allah’tır. Bu gerçekle ilgili yüce kitabımız Kur’an’ı Kerîm’de şöyle bir ayet vardır: Şüphesiz ki taneleri ve çekirdekleri yaran Allah’tır. O, ölüden diriyi çıkarır; diriden de ölüyü çıkaran O’dur… (Enam Suresi, 95. ayet meali)

 

Bu süslemeler kimin için yapılmıştır?

Bu çok ince ve çok harika sanatlar belli ki yalnız şuur sahipleri için yaratılmamıştır. Çünkü şuurlu olanların bu sanatları mütalaası sınırlıdır ve sanat harikalarının hepsine nüfuz etmesi de mümkün değildir. 

Hakikat noktasından bakılacak olursa; eşyadaki cemal ve kemal, esmâ-i İlâhiyeye aittir ve onların nukuş (nakışları) ve cilveleridir. Güzellikleri yaratıp da onları seyredecek gözler yaratmamak, her şeyi hikmetle yaratıp da onları düşünecek akıllar yaratmamak, hakikate de hikmete de uygun değildir. Sonsuz Cemal sahibi Allah’ın tüm eşyayı had ve hesaba gelmeyen süslemelerle, güzelliklerle ve nakışlarla süslendirmesi, düşünen ve hayretlerle takdir eden birilerinin olmasını gerektirir. Demek ki; şu kâinatın yaratıcısının, şu tohumları acayip şekillerde ve ziynetlerle süslü yapması ve şuur sahibi mahlûkatını seyir ve tenezzüh ve ibret ve tefekkür için dünya sergisine göndermesi hikmetinin gereğidir.

 

Kaynaklar

1. Bojňanský, V. and Fargašová, A. 2007. Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European Flora. - Springer, Dordrecht, The Netherlands.

2. Yentür S. 2003. Bitki Anatomisi. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Yayınları, No: 227, İstanbul.


YAZARIN DİĞER YAZILARI

Plastik Yiyen Güveler Çevre Kirliliğine Çözüm Olacak mı?

İspanya’daki Biomedicine ve Bioteknoloji Enstitüsü’nde çalışan İtalyan biyolog ve amatör arıcı Federica Bertocchini, dünyanın en önemli sorunlarından birine çözüm üretecek bir keşif gerçekleştirdi.

Devamı »

Süslü Tohumlar / Tohum Kabuğundaki Harika Tasarım?

Tohumların dış zarları, son derece çeşitli ve dikkat çekici mikro seviyede süslemelere sahiptir.

Devamı »

Bitkilerin İklime Etkisi

Devamı »

Bedenin ritmi: Biyolojik saat nedir?

Devamı »