TR EN

Dil Seçin

Ara

Ziiit Ziiit Çalıkuşu

Ziiit Ziiit Çalıkuşu

 

Çalıkuşu ismini daha çok bir roman ismi olarak hatırlasak da, asıl çalıkuşu iğne yapraklı ormanlarda yaşayan ötücü bir kuşun ismidir. Küçük ve yuvarlak gövdeli, kısa gagalı olan çalıkuşları regulus cinsini oluşturur. Boyları 9 santimetreyi geçmez; tüy renkleri genellikle yeşilimsi gridir.

Nasibine ziit ziit diye bir ses takdir edilen bu küçük kuşlar, diğer canlılar gibi yeryüzü sergisinin sanatlı eserlerinden biridir. Onların yaşamlarına baktığımızda, bu şuursuz minik canlıların nasıl şuurlu ve akıllı gibi hareket ettiklerini ve minik bedenlerinde ne kadar harika sanatların sergilendiğini rahatlıkla görebiliriz.

 

Ormanların neşesi çalıkuşu

Çalıkuşlarının en belirgin özellikleri tepelerindeki parlak renkli şeritlerdir. Çalıkuşunun gövdesinin üst bölümleri yeşilimsi, alt bölümleri ise beyaza yakın bir renktedir. Başının tepesinde çevresi ince siyah şeritle çevrili sarı bir leke bulunur. Erkekte sarı lekenin üzerinde kırmızı bir çizgi vardır.

Türkiye’de de bulunan iki türden biri olan bayağı çalıkuşu (Regulus regulus) bir Avrasya kuşudur. Türkiye’de başta Karadeniz yöresi olmak üzere kıyı bölgelerindeki sürekli yeşil kalan çam ve ladin gibi iğne yapraklı ormanlarda yaşarlar. Ziit ziit sesi çıkararak tiz bir şakımayla öterler.

Yine kıyı bölgelerimizdeki ormanlarda bulunan sürmeli çalıkuşu ise Avrupa’da ve Batı Asya’da yaşar. Bayağı çalıkuşuna çok benzemekle birlikte gözlerinin hizasında uzanan sürme gibi ince ve kara çizgiyle ondan ayırt edilir. Sürmeli çalıkuşu Türkiye’nin en küçük ve en güzel kuşları arasındadır.

 

Örümcek ağını örsün, çalıkuşu yuva yapsın

Çalıkuşu yuvasını örümcek ağlarıyla birbirine bağladığı yosunlardan bir ağaç dalına asılı olarak yapar. Yuvanın içini de tüylerle döşeyip izolasyon yapar ki, yavruları üşümesin.

Dişi genellikle nisanda yuvaya, kahverengi benekli 5-10 yumurta bırakır; mayıs ya da haziranda bir kez daha yumurtlar.

 

Çalıkuşunun sosyal grupları

Çalıkuşları, çoğunlukla baştankara ve tırmaşık kuşlarıyla karışarak gruplar oluştururlar. Örümcek, yaprakbiti, sinek ve başka böceklerin yanı sıra böceklerin yumurta ve larvalarını da yerler.

Av peşinde daldan dala uçarken kolibriler gibi havada asılı kalarak uçabilir ya da bir dala tutunup yarasalar gibi baş aşağı da sarkabilirler.