13 Yazı Prof. Dr. Yunus Çengel

Yazar Profili »

İlim Hücrenin Neresinde?

Mart 2014, 447 208 Görüntülenme Eklenme Tarih: 08 Nisan 2020 01:32 Prof. Dr. Yunus Çengel

 

Zaman ilim ve fen zamanıdır ve fenlere dayalı bilim ve teknoloji, çağımızda prestij ve refah kaynağıdır. Hayal gücü ve eleştirel düşüncenin ön plana çıktığı ve bilginin her birkaç yılda bir kendini katladığı bu zaman dilimine haklı olarak ‘bilgi çağı’ denmektedir.

***

Bilim deyince

Uygulama alanı fizik âlemi olan bilimsel metot, gözlemlere ve dikkatli muhakemeye dayanır. ‘Bilimsel bilim’ de denen fen bilimleri, duyularla algılanan şeyleri bilimsel metotla akıl ve mantık zemininde analiz ederek gelişir.

Felsefe, hukuk, edebiyat ve mantık gibi gözlenemeyen ve alanları algı alanı dışında kalan bilimler fen bilimlerinin kapsamı dışındadadır. Hatta fen bilimlerinin dili olan matematik bilimi dahi direk gözlemler yerine soyut kavramlar ve bu kavramlar arasındaki mantıksal ilişkilere dayalı olduğu için genellikle fen bilimlerinin dışında tutulur. O yüzden bilimi sadece fizik âleminde direk gözlemlere dayalı olup ölçümlerle doğrulanabilir veya yanlışlanabilir olan fen bilimleri ile sınırlamak çok sığ bir yaklaşımdır.

 

Bilgi akıl gözüyle görülür

Bilgi veya ilim, direk olarak göremesek de, sanat, güzellik, adalet, ihsan, sevgi ve şefkat gibi içten gelen bir anlamamızın olduğu ve yansımalarını maddî bir varlıkta görünce tanıdığımız şeylerden biridir. Ancak ilmi tam olarak tarif etmek ve onu mesela bir elma gibi gözlere göstermek mümkün değildir. Çünkü ilim ancak madde-dışı akıl gözü tarafından görülebilen, madde-dışı görünmez bir olgudur. Aklı olmayanlar için ilim de yoktur. Başımızdaki biyolojik gözümüz, maddî ışık vasıtasıyla varlıkların dış yüzünü görür. Akıl gözü ise maddî ışıkla alakası olmayan manevî ilim ışığı ile varlıkların görünmeyen yani iç yüzünü görür.

Bir hücredeki atom ve moleküllerin toplam maddesi bir gramın milyarda biri kadardır. Ancak hücrede mevcut olan ilim, yüzlerde cilt kitaplara sığmamakta ve üniversitelerin biyoloji bölümlerinde yaygın olarak ‘hücre biyolojisi (cell biology)’ ana bilim dalları açılmaktadır. Yüzlerce bilim insanı, uzunluğu milimetrenin yüzde biri olan bir hücrede yüz yıldır yürümekte ve hücrenin sonuna ulaşamamaktadır. Öyle görülüyor ki, hücredeki derin bilgiyi ortaya çıkarabilmek için bir yüz yıl daha yürümeye devam edilecektir.

Yani hücre aslında, nokta kadar bir maddeye sığan ve o maddede yansıyan madde-dışı bir ilim okyanusudur.

 

Atomlar ilimle şekillenir

Tipik bir insan hücresinde, çoğunluğu hidrojen, oksijen, azot ve karbon olan, yüz milyon kere milyon (10 üzeri 14) atom vardır. Ancak bu atomları faraza bir torbaya doldurup kenara koysanız kimsenin ilgisini çekmez. Çünkü o atomlar torbaya rastgele doldurulmuşlardır ve orada ne nizam vardır, ne sanat ve ne de ilim. Yani canlı bir hücredeki atomların torbadaki aynı cins ve sayıdaki atomlardan farkı, ilimdir. Biri kapkaranlık, diğeri akılları cezbeden bir ilim ışıldağı.

Aynı bunun gibi, bir iplik yığını ile hayranlarının seyrine doyamadığı bir dantel arasındaki fark, sanattır. O kadar ki dantele bakan kişi ipliği değil, iplikten yapılmış o eser aynasında yansıyan madde-dışı sanat ışığını madde-dışı kalp gözüyle görür. Hatta denebilir ki, atomları hücre yapan ve hücreyi varlık âlemine getiren de ilimdir—iplikleri dantel yapanın sanat olduğu gibi. Çünkü malzemesi aynı olsa bile torbadaki atom yığınına hiç kimse hücre demez. Veya ölmüş bir insanın artık iç dinamizmi sona ermiş bir hücresine de kimse ilgi göstermez. Çünkü adeta ruhu gitmiş olan o hücrenin cesedi dağılıp bir atom yığınına dönecek ve atomlar veya onlardan oluşan moleküller de başka canlı hücreler için ‘yapı taşı’ olarak kullanılacaktır.

 

Hücre yoktan var olur

Atomlar eğer hassas bir ölçüyle ve ince bir nizamla belli işlevleri görmek üzere bir hücre oluşturacak şekilde dizilmeselerdi, hücre diye bir şey olmayacaktı. Yani hücre yoktan var olmuştur.

Diyeceksiniz ki bu, fiziğin en temel prensibi olan maddenin korunumu kanununa aykırı değil midir? Hayır, değildir. Çünkü hücrenin oluşumu sırasında bir maddenin yoktan var olması veya varken yok olması söz konusu değildir. Yani hücrenin kütlesi, kendini oluşturmak için kullanılan atomların kütlelerinin toplamına eşittir. Bir hücre ölüp dağılınca da hiçbir madde azalması olmadan yok olmaktadır. O yüzden evrendeki toplam madde ve enerji sabit kalsa da daimi şekilde bileşim ve ayrışım tarzında yoktan var olmalar ve varken yok olmalar vardır—boş bir arsadaki kum, tuğla, demir vs. yığınlarının ilim, irade ve kudret sahipleri tarafından hikmetle bir araya konmasından sonra bir evin var olması gibi…

 

Hücredeki ilim hücrenin mi?

Peki, hücre biyologlarının yüz yıldır keşfede ede bitiremedikleri ve yüzlerce cilt kitaplarda ifade ettikleri ilim nerededir? Herhalde atomlarda değil. Çünkü hücredeki bir hidrojen atomu ile hava veya sudaki bir hidrojen atomu tamamen aynıdır, ve hiç bir atomda ‘ilim’ diye bir unsur yoktur. Atomlar arasında da ne ilim vardır, ne de benzer bir şey.

Sudaki bir hidrojen atomu kendini ve ne yaptığını ne kadar biliyorsa, hücredeki bir hidrojen atomu (veya bir atom dizini olan moleküller) de o kadar biliyor.

Hücrede akılları hayrette bırakacak harikalıktaki bir ilmin varlığı bilimsel olarak ve gözlemlerle sabittir. O zaman akıl ve mantığın gereği olarak denebilir ki, ilim hücrenin maddesinde ve hiçbir yerinde olmayan ama hücrenin tamamına nüfuz eden ve varlığı akıl ile anlaşılan madde-dışı bir gerçektir. Madde-dışı yani fizik-ötesi olduğu için de zaman ve mekân kayıtlarına, sınırlamalarına tabi değildir. Yani zaman üstüdür ve bir mekânda yer tutması söz konusu değildir.

 

Ayna güneşin ışığını, hücre Yaratanın ilmini yansıtır

Benzer argümanlar hücredeki hayat, nizam, irade, hikmet, temizlik, yerli yerindelik ve ölçülülük yani adalet, birlik, ferdiyet, idare vs. için de verilebilir.

Özetle denebilir ki: Bir hücrenin atomları ile bu hücredekilerle aynı cins ve sayıda bir torba atom arasındaki her fark madde dışıdır. Ve bu farkların bileşkesi de hücrenin manası yani bir bakıma ruhu gibidir. Bu ruh veya ruhun bir öğesi (ilim gibi) gidecek olsa hücre yok olur ve basit bir atom yığınına dönüşür. Basit bir atom yığını da bu ruha gömlek olması ve o ruhun özelliklerini yansıtmaya uygun bir hal almasıyla hücre olur. Ve hal diliyle adeta Yunus Emre gibi “atomlara büründüm, hücre olarak göründüm” der.

 

Maddeden başkasını göremeyenler

Katı pozitivistlerin hücredeki hayat, ilim, nizam, hikmet ve hatta mükemmel bir lojistiğin varlığını ikrar ettikleri ve bunlardan ‘akıllara durgunluk veren’ gibi sitayişkâr ifadelerle bahsettikleri halde, bilim adına tamamen bilim dışı ‘madde herşeydir, herşey madde’ önyargı ve taassubunu meslektaşları tarafından afaroz edilmek korkusuyla kıramadıkları için, madde olmayan ancak maddede yansıyan bu özellikleri hâlâ kör ve karanlık maddeye vermeleri hayret vericidir.

Acaba bu kişiler bir gezegene gitseler ve indikleri yerde çok yüksek teknolojili, işçisi olmayan bir tesise, bir taraftan demir, bakır vs. olarak giren hammaddelerin diğer taraftan akıllı telefonlar olarak çıktığını görseler, bunu da tesadüf rüzgârlarına mı verecekler, yoksa ‘bu gezegende bizden de akıllı canlılar olmalı’ deyip etraflarına mı bakınacaklar?

İleri sürülen tezlerin değerlendirilmesinde, mevcut bilgilere uyarlılık, akla uygunluk, gözlemlere uyumluluk ve mantıksal tutarlılık önemli ölçütlerdir. Mantıken tutarlı olma zorunluluğu, safsataları belirlemek ve onları ayıklamak için etkin bir mekanizmadır. Fen bilimlerini temsil makamında olanlar bu ölçütleri kendi alanlarına uygulayıp iğneyi biraz da kendilerine batırma ve hükümlerini sorgulama erdemini gösterseler, acaba fosilleşmiş önyargılardan başka neyi kaybederler?

 

 


Mart 2014, 447 Sayısı Tüm Yazıları


YAZARIN DİĞER YAZILARI

Gözlem, Kanun Ve Ötesi

İnsana yakışan, akıl ve mantık ışığında her şeyi derinlemesine sorgulamak ve perde arkasındaki görünmeyen kaynağa ulaşmaya çalışmaktır.

Devamı »

Altın Kurallar

Nefsine karşı zafer kazanmak isteyenler için 'Altın Kurallar'

Devamı »

Nasıl İnanır Nasıl Bağlanırız?

Bir inancın, bir kanaatin kalpte şekillenmesi belli aşamaları geçmesi ile olur.

Devamı »

Determinizm Ve Hür İrade Üzerine

Evrende madde ve kuvvet ile beraber bunların cinsinden olmayan bir iradenin varlığı gözlemlerle sabittir, ispatlanabilir ve dolayısıyla bilimsel bir gerçektir.

Devamı »