Güzelliği ile bizi büyüleyen papatyalar, güller, orkideler gibi birçok çiçek var etrafımızda. Ancak yeryüzünde bitki çeşitliliği yalnızca etrafımızda gördüğümüz bitkilerle sınırlı değil elbette. Yeryüzünü birlikte paylaştığımız, besin zincirinin üretici grubunu oluşturan yüz binlerce bitki türü vardır yeryüzünde.
Dünyanın farklı bölgelerinde yayılış gösteren, bizim çok az gördüğümüz hatta hiç görmediğimiz bazı bitki türleri, yaratılış özellikleri ile bizleri şaşırtır.
İşte bu zengin bitki çeşitliliği arasında Namibya çöllerinde yaşayan endemik Welwitschia Mirabilis bitkisi, kuraklık koşullarına son derece uyum sağlayacak özelliklerde yaratılmış ilginç bir bitkidir.
1859 yılında Avusturyalı botanikçi Friedrich Welwitcsh tarafından güney Angola'daki Namib Çölü'nde literatüre kaydedilen bu bitki, her ne kadar çok güzel ve etkileyici bir görüntüye sahip olmasa da ortalama 400-1500 yıllık ömrü ile dikkatleri üzerine çekiyor.
Namib Çölü'ne özgü endemik bir tür olan Welwitschia; kök, gövde ve iki yapraktan oluşur. 6 metreye kadar ulaşabilen kemer şeklindeki yaprakları zemin üzerinde devamlı büyür. Yapraklar bitkinin 650oC'den yüksek sıcaklıklarda bile hayatta kalmasını sağlayacak yapıdadır. Yaprakların kalınlıkları ise 1,4 cm civarındadır.
Welwitschia, Sıcak ve Kuru Çöl Ekolojisine Uyum Sağlayacak Şekilde Tasarlanmıştır
Weiwitschia kuraklığa o kadar dayanıklıdır ki, susuz bir şekilde 5 yıl yaşayabilir. Bitkinin yaşadığı bölgede yıllık yağış miktarı düzensizdir ve yaz aylarında yalnızca 10-100 mm'dir. Hatta öyle ki, bazı yıllar hiç yağmur düşmez. Bu bölgede bitkiler sıklıkla kurumuş dere yatakları ya da daha yüksek yağış alan yerlere yakın bulunurlar.
Welwitschia, ekolojik açıdan son derece kanaatkâr bir bitkidir. Çöl gibi çok uç koşullarda yaşayabilen bu endemik bitki, su ihtiyacının bir kısmını yer altı sularından, bir kısmınıysa havadaki sisten karşılar. Bitki düzenli sis alan, kurak koşullar altında büyümeye uyarlanmıştır. Bu düzenli ve yoğun sis, kuzeyden Benguela'dan esen serin hava akımının Namib çölündeki sıcak havayla karşılaşmasıyla oluşur. Sis gece boyunca artar ancak sabah saatlerinde azalır. Bitkinin yapraklarının geniş, büyük ve aşağı doğru sarkık olarak tasarlanmış olması sayesinde yaprak yüzeyinde yoğuşan su toplanıp köklere doğru akar. Ancak bu sisin yıllık yağış miktarına katkısı 50 mm kadardır, bu nedenle bitkilerin su ihtiyacı için ek kaynaklara ihtiyacı vardır. Bu da bitkide yeraltı suyuna ulaşmasını sağlayan uzun bir kök sistemi ile sağlanır.
Welwitschia, Dünyanın En İlginç Bitkileri Sıralamasında Üst Sıralarda Yer Alır
Görüldüğü gibi gerek morfolojik yapısı ve gerekse yaşadığı ortam açısından Welwitschia, dünyanın en ilginç bitkileri sıralamasında üst sıralarda yer alır. Netice itibariyle her canlı kendi genetik potansiyeline ve kapasitesine göre ekolojik bir çevreye yerleştirimiştir. Her canlı gibi Welwitschia da kendine verilen sınırlar içerisinde çöl ortamında hayatını devam ettirerek, aklıyla birlikte düşünen biz insanlara kendini ve sanatkârını tanıtacak mesajlar vermektedir. O halde bizlere düşen de bu ilginç bitkileri inceleyip, araştırıp öğrenmek ve bu yaratılış harikalarının arkasındaki asıl iş gören kudret elini de görüp hayranlığımızı ifade etmek olmalıdır.
Kaynak:
1. Gözcelioğlu B. Doğa Flora "Çöl Bitkisi: Weiwitschia", Bilim ve Teknik Ocak 2020
2. https:/en.wikipedia.org/wiki/Welwitschia