56 Yazı Melike Kabay

Yazar Profili »

Kutup Ayıları

Ocak 2014, 445 132 Görüntülenme Eklenme Tarih: 05 Nisan 2020 16:14 Melike Kabay

 

Kutup ayısı, ayıgiller familyasından soğuk Kuzey Kutup Bölgesinin karlı sahillerinde ve buzullar üzerinde yaşayan bir türüdür. Yaşamakta olan en büyük kara etoburudur. Yırtıcı bir hayvandır. Bütün mahlûkatta olduğu gibi, yaşadığı çevreye çok uyumlu bir şekilde yaratılmıştır. Kalın kürkü onun soğuktan korunmasını sağlarken, beyaz görünümü de ona mükemmel bir kamuflaj olur. Kutup ayısı karada, denizde, buzda ve su içinde rahatlıkla avlanabilir. Yetişkin kutup ayılarının 30 yılı aşkın yaşadıkları bilinmektedir…

 

Habitatı

Hamile kutup ayısı kendisi ve yavruları için kardan bir in kazar. Bunun dışında başka bir yuvada yaşamazlar. Tipik bir yuva, 2 metre uzunluğundaki bir tünel ve çapı yaklaşık yarım metre olan yuvarlak bir alandan oluşur. Yüksekliği ise yaklaşık yarım metre kadardır. Bu yuvaların genellikle birden fazla odacığı vardır ve kutup ayıları bu odaları sevk-i ilahi ile yuvanın girişinden daha yüksek seviyede hazırlarlar. Böylece odalardaki sıcak havanın girişten dışarı çıkması engellenmiş olur. Yuvanın üzerine ve girişine kış boyunca yağan karlar yığılır. Kutup ayısı bu kar yığınında sadece hava girecek genişlikte, küçük bir açıklık bırakır. 

 

 

Mükemmel yalıtım

Tavanın kalınlığı 75 cm ile 2 m arasında değişir. Bu kalın kar tabakası, yalıtım görevi görür. Bu sayede yuva içindeki sıcaklık korunur. Norveç Oslo Üniversitesi’nden araştırmacı Paul Watts, yuvalardan birinin tavanına bir ısı ölçer koymuş ve yuvanın sıcaklığını ölçmüştür. Bu çalışma sırasında dışarıdaki sıcaklık -30°’ye kadar düşerken yuvanın ısısı hep 2-3 derece arasında sabit kalmıştır. Anne ayıya bu yalıtım özelliğini kim öğretmiş dersiniz?

 

Anne ayı

Kutup ayıları kış uykusuna yatmaz, ama hamile veya emzirmekte olan anne ayı, yavruları çok gençken inlerinden dışarı çıkmazlar. Bu dönemde hiç enerji harcamamak ve yavrularının daha iyi beslenmesini sağlamak için metabolizma hızını düşürür. Gebe bir kutup ayısı, yaz boyunca kış ayları için 500 kilo yağ stoku depolamak zorundadır. 9 ay boyunca önceden depolamış olduğu vücut yağını proteine çevirip yavrularının beslenmesini sağlar.

Ayrıca bir anneye yakışır türden fedâkarlık örneği de gösterir: Bu zaman boyunca kendisi hiç beslenmez. Metabolizması o kadar yavaşlar ki, kalp atışları dakikada 70’den 8’e kadar iner. Bu süre içinde yemek yemediği gibi doğal ihtiyaçlarını da karşılamaz. Böylelikle yavrularını doğuracağı dönemde fazla enerji harcamamış olur. Bu süre içinde hem kendi hem de yavrularının beslenmesi tamamen kendi vücut yağına bağlıdır. 

 

Bebek ayı

Kutup ayılarının hamilelik süresi sekiz aydır. Yavrular, anne tarafından ekim ayında derin karın içinde kazılan o inde kışın başında doğarlar ve doğduklarında mini minnacıktırlar. Ortalama olarak 30 cm boyunda ve 700 gram ağırlığında olurlar. Yavrular her ne kadar küçük de olsalar, görünüş olarak yetişkinlere oldukça fazla benzerler. Doğduklarında neredeyse tamamen korumasız, tüysüz ve kördürler. Bir ay sonra gözleri açılır; 1,5 ay sonra ise yürümeye başlarlar. Katı yiyeceklerle beslenmeye başlamaları ise, 4-5 ay sonra olur. 10 ay boyunca kendilerine avlanmayı ve erkek ayılardan korunmayı öğreten annelerinin yanından ayrılmazlar. Anneler yavrularını 2,5 yıl boyunca diğer tüm ayı türlerinden fazla ve sadece deniz memelileri ile karşılaştırılabilecek %33 oranında yağ içeren bir süt ile emzirirler.  

 

Boyutları ve ağırlıkları

Kutup ayısı, bugün dünya üzerinde yaşayan kara etoburlarının en büyüğüdür. Aslında boz ayı ondan çok daha iridir fakat boz ayı hem et hem de ot yer. Kutup ayısı ise sadece etoburdur. Yetişkin bir kutup ayısının boyu 2,6 metreye erişebilir! Evinizde bir kutup ayısı hayal etsenize! Başı tavana değen bir dev!.. Yetişkin kutup ayıları 900 kg’a kadar erişir. Dişiler ise, erkeklerin hemen hemen yarısı kadardır.

 

Usta yüzücü…

Kutup ayıları, yüzmeleri için tasarlanmış güçlü uzuvlara ve onlar için palet görevi gören gelişmiş ön pençelere sahiptir. Ayak parmakları birbirlerine bağlı değildir. İçeri çekilemeyen pençeleri, kar üzerinde rahat yürüyebilmeleri ve buz katmanlarını kazabilmeleri için özel yaratılmıştır. Bununla beraber, ayak tabanları şok emici bir özelliğe sahiptir. Sivri pençeleri de kar üzerine yüksek bir izdüşümü uygular ve kaymadan yürüyebilmelerini sağlar.

 

 

Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Kutup_ayısı

 

 


Ocak 2014, 445 Sayısı Tüm Yazıları


YAZARIN DİĞER YAZILARI

Hastane Koridoru

Sürprizli Öykü

Devamı »

Dünya Savaşı / Öykü

Hayat Öyküsü

Devamı »

Balık Öpülür mü?

Sevgi Öyküsü

Devamı »

Allah Resulü'nün Sohbetinde Kadınlar

Hz. Peygamberin mescidinde kadınların yeri neydi? Kadınların camide oturma düzenleri nasıldı? Bayanlar için düzenleme yapıldı mı? Allah Resulü kadın öğretmenler görevlendirdi mi?

Devamı »