TR EN

Dil Seçin

Ara

Bu Zamanda Kadın Olmak / 5. Bölüm: Dişiliğin Biyolojisi

1949 doğumlu, eski olimpik atlet Bruce Jenner, 2015 yılında trans kadın olduğunu ilan etmesinin ardından, aynı yıl içinde “yılın kadını” ödülünü aldı.(1) Dünya üzerinde erkeklerin, kadınlar üzerindeki sayısız imtiyazları yetmiyormuş gibi, bütün hayatını bu imtiyazlarla geçiren biri, sonra dönüp diğer tarafın imtiyazlarını topluyor.

…

Bilmem farkında mısınız? Dünya aklını tamamen kaybetmeye, ruh hastalığını kitleler halinde yaşamaya başladı. Sanki milyonlarca insan bir sabah kalkmış, yaratılışın en temel bazı gerçeklerini unutuvermiş, akıl almaz bir kimlik problemi yaşıyorlar. Cinsiyet ideolojisi toplumun kamu kuruluşları dahil her tarafını ele geçirmiş durumda. 

Sokak röportajlarında “Kadın nedir?“ gibi son derece basit bir soruya bile, “Acaba ayrımcı, dışlayıcı mı gözükürüm?” diye, insanlar cevap vermeye korkuyorlar. Bu inanışa göre erkeklerin bebeği olabilir, bir kadın bir erkeği hamile bırakabilir, o erkek, bu çocuğu doğurabilir, emzirebilir. Çocuk da zaten cinsiyeti olmadan yetiştirilmelidir.

Bu garip dinin öncüleri bize kişisel tecrübenin ve hislerin, fıtrattan, dinden, ve bilimden daha bağlayıcı olduğunu dayattılar. “Kendimi nasıl tanımlarsam öyleyim.” akımı öyle bir hale geldi ki, ben kadınım diyen herkes artık kadın olarak kabul edilmeye başlandı. İsterse adem elması ve sakalları olsun, fark etmez. O kadınım diyordu ya demek ki öyleydi ve biz de onu öyle kabul etmemiz gerekiyordu. Delilik bu seviyeye gelince, spor merkezlerinde, okullarda kızların soyunma odalarına, kadın tuvaletlerine, olimpiyatlarda ve yarışmalarda kadınlar kısmına gidebilirlerdi. Ne de olsa kadınlardı. Karşı çıkanlar mı? Onlar, transfobik ve yobazdılar.

Yeni neslin kafası cinsiyet ile ilgili öyle karışık ki, yapılan bir araştırmaya(2) göre, Amerika’da 18-36 yaş arası gençlerin P’si cinsiyetin doğumla beraber belli olan bir gerçek olmadığını, sonradan karar verilen, isteğe bağlı sosyal bir kurgu olduğunu düşünüyorlar.

Önceden “trans kadınlar biyolojik olarak kadın olmasalar bile, onlar da kadın” deniliyordu. Artık bu bile kalktı. “Trans kadınlar da kadın.” deniliyor. Tik Tok’ta mor saçlı insanlar 12 farklı cinsiyetleri olduğundan, ve gün içerisinde nasıl değişiklik gösterdiğinden bahsediyorlar. 

İnsanlar böyle canları ne isterse yaptıkları zaman, vicdanın sesi hemen öyle susuvermiyor. Bu sefer kişi kendini rahatlatmak için, yerine göre dinden, yerine göre de bilimden, Bektaşi usulü delil gösterip, kendi ideolojisine alet ediyor.

 

Biyolojide Cinsiyet Neye Göre Tanımlanır?

Cinsiyet kromozomlara, anatomiye, psikolojiye, sosyolojiye, kişisel eğilimlere, doğumda yazılana göre tanımlanmaz. Gametlere göre karar verilir. Gameti oluşturacak yapılar var, fakat bir rahatsızlık dolayısıyla gamet oluşturulamıyor ise de sonuç değişmez. Yine oluşturulabiliyormuş gibi tanımlanır.

Eşeyli üremede iki farklı büyüklükte gamet üretilir. Makrogametler ve mikrogametler, yani yumurta ve sperm. Aradaki fark oldukça büyük. Bir tane insan yumurtasının içine 15 bin sperm sığar. Yumurta yapımında, yatırım çok daha fazla olduğu için sayısı azdır. Spermde ise yatırım az olduğu için fazla sayıda üretilebilir. 

Gametlerdeki bu farklılık, cinsiyeti belirlemedeki en eski ve keskin yöntemlerden biridir. Makrogameti üreten dişi, mikrogameti üreten ise erkektir. Başka metodlar olsa da genel geçer oldukları söylenemez. Kuşlarda ve memelilerde, Allah kromozomlarla cinsiyeti belirler. Bir normal insan hücresi 46 kromozomludur. Bunun 23’ü anneden 23’ü babadan gelir. Bunların arasında cinsiyeti belirlemede rol alan X ve Y kromozomları da vardır. Erkeklerde cinsiyet kromozomları XY iken dişilerde XX’dir. 

Gametler mayoz bölünme ile meydana gelir. Bazen mayoz bölünmede kromozomlarda ayrılmama olur. Bir memeli hayvanda ve insanda Y kromozomu varsa o birey erkek olarak gelişir. Bir bebek ayrılmama yüzünden XXXY olsa bile yine erkektir. XXX ise kızdır. 

Kuşlarda ve kelebeklerde de aynı sistem olsa da, tersinedir. Kuşlarda dişiler XY, erkekler ise XX’dir. Fakat karışıklığı önlemek için Z ve W olarak adlandırılır. Sineklerde Y kromozomunun eşdeğeri 0’dır. Eğer bir sinekte iki X kromozomu varsa dişi, tek X kromozomu varsa erkektir. Sürüngenlerde kromozomlar yerine, ortamın sıcaklığı cinsiyetin belirlenmesinde sebeptir. 27.7°C’nin altında kuluçkada yatan yumurtalar erkek, daha sıcak olanlar ise dişi olur.  

Palyaço balıklarında cinsiyet hiyerarşi içindeki baskınlığa bağlıdır. Grupta tek bir dişi vardır, diğerleri erkektir. Bu tek dişi balık ölürse, hiyerarşinin en tepesindeki balık cinsiyet değiştirir. Testisleri büzüşür ve yumurtalıkları büyür. Cinsiyet ile ilgili, makrogamet oluşturanların dişi, mikrogamet oluşturanların erkek olması prensibini değiştirmez. 

Toprak solucanları ve kara salyangozları gibi hem testis hem de yumurtalıkları olan hermafrodit hayvanlar da vardır. Hermafrodit bitkiler ve hayvanlar hem yumurta hem de sperm oluşturur, fakat gerçek manada hermafrodit kuş, memeli hayvan, ve insan yoktur.

 

Zor Sınavlar

Memeli hayvanlarda ve insanlarda, eski Müslüman bilim adamlarının müşkil diye adlandırdığı, intersex dediğimiz durumun ortaya çıkma ihtimali az da olsa olabilir. Nadir durumlarda bazı bebekler, hangi cinsiyete ait olduğu tam anlaşılamayan bir anatomi ile doğarlar. Bu durumda, kromozomlara bakılması gerekir. O anda bu kontrol yapılamıyorsa, bazı rahatsızlıklar nedeniyle, hatalar yapılabilir. Fakat bu hataların yapılması cinsiyetin subjektif, veya sosyal bir kurgu olduğunu göstermez. Cinsiyet yine biyolojik bir gerçektir, kan grubumuz, parmak izimiz gibi.

İntersex olanlarda, kendilerine, karşı cinsin özelliklerini de veren bazı fizyolojik ve anatomik rahatsızlıkları olur. Tam gelişmemiş yumurtalık ve testislerin aynı anda bulunması, erkeklik organının gelişmemesi, bazı hormonların salgılanmaması gibi. Bu bireyler çoğunlukla kısır olurlar. Eğer kısır değillerse üreme organlarından sadece biri fonksiyoneldir. Yani ya yumurta ya da sperm üretirler. 

Örneğin, bazı erkeklerde, XY kromozomları olmasına rağmen, androjen hormonlarına karşı duyarsızlık olması nedeniyle, anne karnında, anatomi tam bir erkek gibi gelişmez, ve bazen ergenlikte oluşur. Bu bireylerde de uygun testler yapılmazsa, doğumda hata yapılabilir. 

Bunlar çok zor imtihanlar!

Amerikalı biyolog Anne Fausto-Sterling bu tür bireylerin oranını %1.7 olarak verse de(3), Klinefelter ve Turner Sendromlarını da kattığı için bu rakam gerçeğine göre oldukça abartılıdır. Klinefelter ve Turner hastalığı olan bireyler ara bir cinsiyet olarak alınamaz. Klinefelter bireylerin ekstra bir X kromozomu vardır (XXY), fakat Y kromozomu ile bariz erkektirler. Testisleri küçük olsa da yine mikrogamet üretirler. Turner bireylerde Y kromozomu yoktur ve sadece tek bir X kromozomları vardır. Rahimleri ve tam fonksiyonel olmasa da yumurtalıkları vardır. Bu da gerçek çift-cinsiyetliliği %0.018’e düşürür(4-5). Cinsiyet ile ilgili ayrı bir kategori olarak alınmaz. 

Bebekte cinsiyet, karanlıklar içinde, birçok gen, protein, hormon, ve organın dengesi ile çok karmaşık olaylar sonucunda oluşur(6). Yüzlerce insanın farklı enstrümanlarla bir orkestra içinde, tek bir notada dahi hata yapmadan konser vermesi gibi, Allah bütün bu değişkenler içinde insanı bir cinsiyet ile yaratıyor. Olayın detayına biraz inildiğinde aslında bu hastalıkların yüzdelik olarak çoğunlukta olması gerekir gibi düşünüyor insan. Çünkü o kadar yanlış gidebilecek evre var ki. Durum böyle iken erkek ve dişiliğin toplumda belirgin olup hastalıkların yüzdesinin az olması ve binlerce yıldır değişmemesi bu işlerin ne kadar ilim, irade, ve kudret ile idare edildiğine delil olduğu gibi, bize de ne kadar az şükrettiğimizi hatırlatıyor. 

 

Bilimsel Delil(!)

Cinsiyetsizliklerinden dem vuranlar son acıklı bir umut arayışına girmişçesine, intersex veya gamet üretemeyen bu bireyleri delil olarak gösteriyorlar. 

Meyve sinekleri normalde iki kanatlıdır. Fakat bir mutasyon nedeniyle bazıları dört kanatlı olarak doğar. Fakat biz meyve sineklerini tarif ederken iki ila dört kanatlı arası demeyiz. Çünkü dört kanatlı olmak bir rahatsızlıktır, bir mutasyondur. Aynı şekilde, bazı insanlar, Allah korusun, bacakları olmadan doğabilir. Fakat siz insanı tarif ederken iki ayaklı iki kollu diye tarif edersiniz. İnsan sıfır ila dört arası değişen kol ve bacakları olan bir canlıdır demezsiniz. Hastalık kategorisinde olan, az sayıda bulunan, ve farklı hikmetlerle yaratılan bireyler o türü sınıflandırırken ayrı bir kategori içerisine konulmaz. Zaten şu anki trans hareketi, intersex insanlarla ilgili değil. Bir cinsiyet üzerine yaratılan, normal ve sağlıklı bireyler cinsiyet değiştirip, sonra “delil” olarak, bu nadir vakaları gösteriyorlar.

 

3 Farklı Cinsiyet Olabilir mi?

Eğer bazılarının dediği gibi, üç tane farklı cinsiyet olsaydı o zaman üç tane farklı gamet çeşidi olması gerekirdi. Fakat iki farklı gamet çeşidi ve XX, XY olmak üzere iki genetik yapı var. Dolayısıyla üçlü sistem doğru olamaz.

 

Cinsiyet Dereceli midir?

Etrafımızda gördüğümüz birçok şey dereceli. Uzun-kısa, şişman-zayıf, hızlı-yavaş, bir canlının oluşup büyümesi, çocukluk, gençlik, yaşlılık devrelerinden geçmesi, renklerin, karanlık ve aydınlığın dereceleri olunca, cinsiyet de sanki böyle gibi düşünülüyor. Oysa cinsiyet doğadaki nadir ikiliklerden biri(7-8). Fakat şu anda Amerika’da 72 tane farklı cinsiyet olduğu söyleniyor(9-13). Tabi bu dündü, bugün kaç tane oldu bilemiyorum. 

Bazıları cinsiyetin yelpaze şeklinde olmasını ırklar ile karıştırıyorlar. Ulaşım araçlarının çoğalması insanların büyük şehirlerde çok karışması ile farklı kültürlerden, farklı ırklardan evlilikler ve bununla beraber melez çocuklar çok arttı. Örneğin, zencilerle beyazlar çok evleniyorlar. Çocukları ne tam zenci oluyor ne de beyaz. Bazı melezlere bakıyorum Asyalı mı, zenci mi, beyaz mı, o kadar karışmış ki, anlaşılmıyor. Çünkü ırk cinsiyet gibi değil. Irk gerçekten bir yelpaze şeklinde kendini gösteriyor.

Hazreti Adem erkekti, Hazreti Havva da kadındı. Eğer söylendiği gibi cinsiyet, ırk gibi bir yelpaze şeklinde azdan çoğa, açıktan koyuya doğru giden bir şey olsaydı, yüzlerce görünen ara cinsiyet formları olması gerekirdi. İnsanların birbirinden çok farklı ve renkli karakter özelliklerinin olması, cinsiyet ile karıştırılmamalıdır. Erkekler hala bariz bir şekilde erkek, kadınlar hala bariz bir şekilde kadın. Evet, bu ikilik öyle keskindir ki, bir taraftan bir tarafa geçmek, tam anlamıyla asla mümkün değildir. Defalarca ameliyat olsa, saçını ve kıyafetlerini değiştirse bile, cinsiyetini değiştiren bir insanın gerçekte ne olduğu çoğu zaman ilk bakışta anlaşılıyor.

Durum böyleyken görüntünüz ile çok fazla uyuşmayan bir ırktan olduğunuzu söyleseniz, insanlar kabul etmiyor. Hem çok sert karşı çıkıyorlar. Örneğin, Barack Obama zenci mi beyaz mı desem, zenci dersiniz. Halbuki annesi beyaz. Söylenildiği gibi insan sadece hissettiği şey ise, zenci hissederse zenci olması, beyaz hissederse beyaz olması, Kızılderili gibi hissederse Kızılderili olması lazım. Hele de o toplum içinde büyüdü ise…Fakat insan olarak bizim meselemiz, her hissimizi doğrulayıp, peşinden gitmek değil. Evet belki bazı hislerimizden sorumlu da değiliz. Fakat aklı, fikri, kalp, ve ruhu olan şuurlular olarak vazifemiz, bu hisleri Rabbimizin razı olacağı yere doğru çekmek.

 

Genler Korunur

Genlerimiz anne ve babamızdan gelir. Hiçbir gen anne ve babadan gelen genlerin karışımı değildir. Genler Allah tarafından korunur. Yeni nesle geçer veya geçmez, baskın olanı çekinik olanı vardır, fakat boyanın karıştığı gibi karışmazlar. Cinsiyet de böyledir. Irklar konusunda bir karışım oluyor gibi göze gözükmesinin ve melezlerde, derecelenmelerin meydana gelmesinin tek bir nedeni var: poligenler. 

Poligenler diğerleri gibi anne ve babadan gelen birer kopya yerine sayıca daha fazladır. Anne ve babadan gelen kopyaların çeşidine göre, genlerin bebekteki etkisi dereceli bir etki meydana getirir. Genler yine boya gibi karışmazlar, ama bir kabın içine konulan farklı renkli boncuklar gibi karışır ve uzaktan bakıldığında ara renkler oluştuğu görünür. Fakat her boncuk yine bağımsız olarak kendi rengindedir. 

 

Kültür

Cinsiyetle ilgili sosyal roller derseniz, evet, bu biraz daha anlaşılabilir. O zaman bir çeşit yelpazeden bahsedebiliriz. Çünkü sosyal normlar, davranışlar, kıyafetler kültüre göre değişiklik gösterebiliyor, kültür tarafından şekilleniyor ve dil ile ifade ediliyor. Örneğin Arap ülkelerinde erkekler elbise giyiyorlar ve başlarına başörtü takıyorlar. Bizim kültürümüzde bu çok tuhaf bir şey.

 

Hümanistlerin Bile Rasyonel Olamadığı Bir Devire Geldik

Ateist bir biyoloji profesörü cinsiyetin sadece iki tane olduğunu ve dereceli olmadığını iddia edince, Amerikan Hümanist Derneği, 25 yıl önce kendisine verdiği ‘yılın hümanisti’ ödülünü geri aldı(14). Yıllarca üzerinde çalıştığı bilimsel bir bilgiyi toplumla paylaşması “ötekileştirici ve küçük düşürücü” oluyormuş. Daha ilginci ise, derneğin bu duyuruyu yaptığı aynı sayfa, zenci kimliğinin öyle canı istediğinde, işine geldiğinde edinilecek bir şey olmadığını da yazıyor. 

 

“Trans Kadınlar da Kadın”

Bunu bir gerçek olarak topluma dayattığınız zaman, akla gelmeyecek nice problemler ortaya çıkıyor. Örneğin, trans bir kadın polis olsa ve bir kadın üzerinde arama yapması gerekse, kaç kadın buna razı olur?

Trans atletler farklı spor dallarındaki yarışmalara, kız takımlarında yarışa girerek, kızların hakkını yediler. Penn State Üniversitesinin ünlü yüzücüsü trans kız Lia Thomas’ın, farklı mesafeler için erkek ve kız takımlarında iken dereceleri şu şekilde: 

-    450 m’de erkek takımında iken 65., kız takımında iken 1. 

-    180 m’de erkek takımında iken 554., kız takımında ise 5.

Dahası kızlarla aynı soyunma odasını kullanıyorlar(15). Pek çok kız atlet durumdan rahatsız. 

Bunlar da yetmezmiş gibi trans kadınlar, kadın hapishanelerine konuluyorlar. Okullarda ve dışarıda kadın tuvaletlerini kullanıyorlar. Böyle bir iznin ardından gazetelere, okullarda, hapishanelerde, ve umumi tuvaletlerde gerçekleşen taciz ve tecavüz haberleri düşmeye başladı(16-18). 

Cinsiyetsizliğin önemli negatif sonuçlarından biri de tıp alanında olacaktır. Eğer tedaviler, ilaçlar, aşılar, ve dozları erkek ve kadınların farklılıkları ele alınmadan yapılırsa, daha önce kalp hastalıklarında yaşandığı gibi, olumsuzluklar yaşanması kaçınılmaz.

…

Harry Potter yazarı JK Rowling, derneğin transların eleştirilemeyeceği tarzı fikirlerinden dolayı, Robert Kennedy İnsan Hakları Organizasyonunun kendisine verdiği ödülü reddetti(19). Rowling, “Doğruyu söylemek ‘nefret’ değil.” diyor, gerçekleri inkar edeceğine, gerekirse hapis yatacağını yazıyordu.

Trans kadınların kadın olmadığını X üzerinden yayınlayan, ve bu ideolojinin zararlı sonuçlarından bahseden yazar sadece linçlenmedi, bombalama dahil yüzlerce tehdit aldı. Böyle açık bir platformda, hep “Bizim kimseye zararımız yok, iyi insanlarız.” diyen bu hareketin, kadınlar için ne kadar da tehlikesiz olduğuna, bizler de hep beraber ikna olduk.

“Cinsiyet önemsiz,” deyip silmek isteyenler neden bu kadar cinsiyetten bahseder, neden X başında oturup, biri bir şey dese de gücensek, olay çıkarsak diye beklerler, o da ayrı bir konu…

 

 

Kaynaklar:

1. https://www.glamour.com/story/caitlyn-jenner-speech

2. https://www.pewresearch.org/short-reads/2017/11/08/transgender-issues-divide-republicans-and-democrats/

3. Blackless M, Charuvastra A, Derryck A, Fausto-Sterling A, Lauzanne K, Lee E. How sexually dimorphic are we? Review and synthesis. Am J Hum Biol. 2000 Mar;12(2):151-166. doi: 10.1002/(SICI)1520-6300(200003/04)12:2<151>3.0.CO;2-F. PMID: 11534012.

4. https://statsforgender.org/it-is-not-true-that-1-7-of-the-population-is-intersex-the-proportion-of-people-with-dsds-intersex-conditions-is-0-018/

5. Sax L. How common is intersex? a response to Anne Fausto-Sterling. J Sex Res. 2002 Aug;39(3):174-8. doi: 10.1080/00224490209552139. PMID: 1247626

6. Gilbert SF. Developmental Biology. 6th edition. Sunderland (MA): Sinauer Associates; 2000. Chromosomal Sex Determination in Mammals. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK9967/

7. Goymann W, Brumm H, Kappeler PM. Biological sex is binary, even though there is a rainbow of sex roles: Denying biological sex is anthropocentric and promotes species chauvinism: Denying biological sex is anthropocentric and promotes species chauvinism. Bioessays. 2023 Feb;45(2):e2200173. doi: 10.1002/bies.202200173. Epub 2022 Dec 21. PMID: 36543364.

8. Weiss E. No Bones About It: Sex Is Binary. Arch Sex Behav. 2024 May;53(5):1595-1608. doi: 10.1007/s10508-024-02851-3. Epub 2024 Apr 2. PMID: 38565789.

9. https://www.medicalnewstoday.com/articles/types-of-gender-identity#types-of-gender-identity

10. https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_gender_identities

11. https://www.healthline.com/health/different-genders#a-d

12. https://teentalk.ca/learn-about/gender-identity/

13. https://www.medicinenet.com/what_are_the_72_other_genders/article.htm

14. https://americanhumanist.org/news/american-humanist-association-board-statement-withdrawing-honor-from-richard-dawkins/

15. https://www.swimmingworldmagazine.com/news/a-look-at-the-numbers-and-times-no-denying-the-advantages-of-lia-thomas/

16. https://news.wttw.com/2020/02/19/lawsuit-female-prisoner-says-she-was-raped-transgender-inmate

17. https://www.prearesourcecenter.org/resource/lawsuit-female-prisoner-says-she-was-raped-transgender-inmate

18. https://le.utah.gov/interim/2024/pdf/00000577.pdf

19. https://www.theguardian.com/books/2020/aug/28/jk-rowling-robert-f-kennedy-human-rights-award-trans-views