Isırgan otu, yakıcı özelliğinin yanında asırlardır çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan şifalı bir bitkidir. Isırgan otunun yapraklarında ve gövdesinde tüp şeklinde uçları sivri, kırılgan ve batıcı tüyler vardır. Bu sivri uçlu tüyler birçok hikmet ve fayda için Yüce Yaratıcımız tarafından camsı yapıda tasarlanmıştır. Öyle ki hafifçe dokunulduğunda bile kırılırlar ve içlerindeki kimyasal maddeler deriye geçer. Bu kimyasallar, formik asit ve histamin gibi yakıcı maddelerdir; değdiği yerde kaşıntı ve kızarıklığa sebep olurlar. Bu özelliği ile bitki düşmanlarına karşı koruma sağlanmış olur.
Elbette bu yakıcı etkinin altında ısırgan bitkisine bir de şifalı etkiler yüklenmiştir. Isırgan tüylerinde bulunan kimyasallardan formik asit ciltte tahrişe neden olsa da içeriğindeki diğer kimyasallar oldukça şifalı özelliktedir. Histamin, asetilkolin ve serotonin gibi maddeler nörotransmitter özelliktedir yani sinir hücreleri arasında iletişimi sağlamakla vazifeli maddelerdir.
Örneğin bağışıklık sisteminin bir parçası olarak görev yapan histamin, beyaz kan hücrelerinin ve bazı proteinlerin iltihaplı bölgeye geçişini hızlandırır ve yangıya sebep olur. Her ne kadar ısırgan yapraklarına dokunmak acı verici olsa da ısırgan otu yüzyıllardır insanlar tarafından kaslardaki ve eklemlerdeki ağrıların, egzama, eklem iltihabı gibi hastalıkların tedavisi için kullanılmış şifalı bir ottur. Bu amaçla kullanmak için ısırgan otu 5 dakika kadar suda kaynatıldıktan sonra biraz bekleyip ılık şekilde eklem ve romatizma ağrısı olan yere masaj yapılarak uygulanabilir.
Yine sonsuz merhamet sahibi ve şifa verici Yaratıcımız tarafından ısırgan otunun içeriğine eklenen A, B ve K vitaminleri, riboflavin, niasin, folat ve fosforun; vücudu detoksifiye etme (detoksifikasyon: Organizmanın kendisine zararlı olan toksik maddelerden arınması), metabolik verimi artırma, bağışıklık sistemini güçlendirme, dolaşımını artırma, enerji seviyelerini iyileştirme, menstrüasyon yönetimi, menopoz semptomlarını en aza indirme ve cilt bakımına yardımcı olma gibi etkileri vardır.
Isırgan otunun kanser önleyici ve tedavi edici etkisi kesin olarak kanıtlanmamış olsa da yapılan bazı bilimsel çalışmalar özellikle meme kanseri ve prostat kanserine iyi geldiğini göstermektedir.
Bu şifalı etkilerden yararlanmak için; 1 tatlı kaşığı kadar ince kıyılmış ısırgan otunu, 1 su bardağı kaynar suya ekleyin. 10 dakika kadar demleyin. Kendine has kokusu çıkan ısırgan otunu süzüp 2-3 dakika bekledikten sonra afiyetle için.
Isırgan otu yukarıda anlatıldığı şifalı özellikleri kadar mutfakta da özel bir yere sahiptir. Isırgan otu çorbası, ısırganlı omlet, ısırgan böreği, ısırgan otlu bazlama, haşlanmış ısırgan otu salatası, ısırgan otu mücveri ısırgandan yapılan şifalı yöresel yemeklerdendir. Antibakteriyel bir besin olan ısırgan otunun vücuttan toksinleri atma ve iltihabı azaltma özelliği bulunur.
Peki, ısırgan otu bizi çok fazla ısırdıysa ne yapmak gerekir?
Isırgan otu tahrişinde etkilenen bölgeye dokunmayın veya çizmeyin. Bu, ısırganın içeriğindeki kimyasalları cilde daha fazla itip tahriş süresini uzatabilir. Yapılacak en doğru şey, bölgeyi sabun ve suyla yıkamaktır. Ayrıca koli bandıyla da derideki ek lifleri çıkarabilirsiniz.
DİKKAT: Paylaştıklarımız bilgi amaçlıdır. Kan sulandırıcı, şeker ilacı, tansiyon hapı ve idrar söktürücü ilaçlar ile etkileşime girebilir. Bu sebeple bu tip ilaçları kullanan kişiler ısırgan otunu tüketmeden önce mutlaka bir hekime danışmalıdır. Aksi halde istenmeyen olumsuz durumlar ortaya çıkabilir.
Doğada ve doğal kalmanız dileklerimle. Tabiat eczaneniz, bitkiler şifa vesileniz olsun.
Kaynaklar:
1. Gulcin I, Kufrevioglu OI, Oktay M, Buyukokuroglu ME. Antioxidant, antimicrobial, antiulcer and analgesic activities of nettle (Urtica dioica L.). J Ethnopharmacol. 2004; 90: 205–215.
2. Lichius JJ Renneberg H, Blaschek W, Aumuller G, Muth C. The inhibiting effects of components of stinging nettle roots on experimentally induced prostatic hyperplasia in mice. Planta Med. 1999, 65: 666–668.
3. Lindemann P, Muller HH, Aumuller G, Konrad L. Antiproliferative effect of a polysaccharide fraction of a 20% methanolic extract of stinging nettle roots upon epithelial cells of the human prostate (LNCaP). Pharmazie. 1999; 54: 768–771.