Dijitalleşen dünyada klavyeler kalemin yerini alıyor. Okullarda öğrenciler neredeyse elle yazmayı unuttular. Çünkü üç sebeple klavye kaleme tercih ediliyor:
İlki bilgisayarda yazmak daha hızlı olabiliyor. İkincisi tuşla yazmak dijital bir kopya oluşturmak açısından da metni düzenleme ve paylaşım işlemlerini kolaylaştırabiliyor. Üçüncü faydası ise tuşlu makinede yazılan metinler genellikle daha düzenli ve daha okunaklı oluyor. Bu bilhassa profesyonel belgeler ve resmi yazışmalar için önemlidir.
Bu avantajlarına rağmen el yazısının çekiciliği devam etmektedir. Bilhassa öğrencileri kalemden koparmak doğru değildir. Kalemler, klavyelerden farklı bilişsel beceriler gerektirir. Cenevre Üniversitesi’nden gelişim psikolojisi profesörü Edouard Gentaz’a göre; “Çocukların bu hassas motor egzersizinde ustalaşması birkaç yıl sürer: Her harf için farklı bir iz bırakacak şekilde yazı aracını sıkıca tutmanız ve hareket ettirmeniz gerekir.”
KALEM Mİ, KLAVYE Mİ ARAŞTIRMASI
Norveç’te yapılan bir araştırma, “kalem mi klavye mi?” sorusuna verilen cevabın, öğrenme şeklimiz için ne kadar kritik olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları, 36 üniversite öğrencisinin beyin aktivitelerini yüksek teknolojili bir EEG (beyin dalgalarını ölçen alet) ile kaydetti. Öğrencilerden iki şey istendi:
- Ekranda gördükleri kelimeleri dijital kalemle el yazısıyla yazmaları.
- Aynı kelimeleri bir klavye kullanarak yazmaları.
Amaç, bu iki eylem sırasında beynin farklı bölgelerinin birbiriyle nasıl “iletişime gidiğini”, yani aralarındaki bağlantıların nasıl değiştiğini görmekti.
El yazısı yazarken, beynin öğrenme ve hafıza için kritik olan bölgeleri (parietal ve merkezi bölgeler) arasında çok daha karmaşık ve yaygın bir iletişim ağı kuruldu. Beyin adeta vızır vızır çalışıyordu.
Klavye ile yazarken ise bu bağlantılar oldukça sınırlı ve zayıf kaldı.
Araştırmacılar, el yazısının oluşturduğu bu yoğun beyin aktivitesinin, yeni bilgileri kaydetmek ve hafızayı güçlendirmek için ideal bir zemin hazırladığı sonucuna vardılar.
Neden böyle bir fark oluştuğuna gelince; işin sırrı, elin yaptığı hassas hareketlerde gizliydi. El yazısı, her harfi oluşturmak için beynin ince motor kontrolü, görsel algı ve duyusal geri bildirimi aynı anda kullanmasını gerektiren karmaşık bir eylemdir. Bu zengin deneyim, beynin farklı bölgelerini birbirine bağlayarak öğrenmeyi tetikler.
Klavyede yazmak ise büyük ölçüde aynı basit, mekanik parmak hareketini tekrarlamaktan ibarettir. Bu da beyni el yazısı kadar uyarmaz.
Makaleden çıkan ana mesaj şuydu: Eğitimde el yazısını terk etmek, beynin öğrenme potansiyelini olumsuz etkileyebilir. Çocukların öğrenme için en uygun beyin ağlarını kurabilmeleri için erken yaştan itibaren el yazısı eğitimi alması çok önemlidir.
Bu, teknolojiyi reddetmek anlamına gelmiyor. Aksine, hangi iş için hangi aracın daha iyi olduğunu bilmek gerekiyor: Not alarak yeni bir şey öğrenmeye çalışıyorsak kalem, uzun bir metin yazıyorsak klavye daha verimli olabilir.
Sonuç olarak şunları söyleyebiliriz: El yazısı yazmak için görsel, motor ve bilişsel beceriler kullandığımız için, klavyeyle yazmaktan daha karmaşık bir iştir. Klavyeyle yazarken beynimiz bir nevi otomatik pilot modundadır; bize hangi harfleri yazmamız gerektiğini söyler. Bunu daha önce o kadar çok yapmışızdır ki, otomatik bir işlev haline gelmiştir ve bunun hakkında düşünmemize bile gerek kalmaz.
ELLE YAZMANIN FAYDA VE AVANTAJLARI
- Hafızayı güçlendirir ve öğrenmeyi kolaylaştırır.
- El yazısı yıllar içinde pek değişmez ve karakterimizden izler taşır.
- Elle not almak, elektronik bir cihazda not yazmaktan farklı bilişsel işlemleme türleri gerektirir. Yazma işleminin fiziksel süreci sayesinde anlama ve akılda tutma yeteneği artar. Yani el yazısı zihnimizi zinde tutar.
- Elle yazmak düşünce ve yenilikte üreticiliğimizi artırır. Kalem kullandığımızda beynin belirli bölgeleri aktifleşir; aynı bölgeler klavye kullanırken aktifleşmez. Ayrıca, her şeyi işlemek için kendimize daha fazla zaman verdiğimiz için değişik ve orijinal fikirler geliştirme şansı daha yüksektir.
- Kalemle yazmak kavramayı derinleştirir ve dikkati artırır.
- Ayrıca stresi azaltır, daha rahatlatıcıdır.
Özet olarak, el yazısının içsel değeri hatırlanmalıdır. Kutsal kitabımızda sure adı olan kalem; bilişsel gelişim, öğrenme ve hafıza için çok önemli bir araçtır.