32 Yazı Prof. Dr. Sefa Saygılı

Yazar Profili »

Altıgenin Sırrı

Mart 2018, 495 2030 Görüntülenme Eklenme Tarih: 04 Mart 2018 21:47 Prof. Dr. Sefa Saygılı

Tabiatta rastladığımız çok güzel modellerden biri de altıgenlerdir. Düzgün altıgenin bütün kenarları aynı uzunluktadır ve bütün açıları birbirine eşittir. Üstelik her yönden bakıldığında simetrik olduğu görülür.

Matematikçiler, yalnızca düzgün altıgenler, kareler ve eşkenar üçgenlerle istediğimiz herhangi bir düzlemi, hiç boşluk kalmaksızın kaplayabileceğimizi göstermişlerdir.

Alanları eşit olan bu üç şekilden en küçük çevreye sahip olan altıgendir. Arılara bal peteğinin gözlerini altıgenlerden yapmaları ilham edilmiştir. Bunun ayrıca hikmetleri vardır. Arılar, böylelikle daha az balmumu kullanır ve daha az iş yapmış, yani ekonomik davranmış olur. Bir alanın maksimum kullanımı için en uygun şekil altıgendir. Altıgen odacık, hem en çok bal depolar, hem de inşa ederken en az balmumu kullanmaya sebeptir.

Altıgen şekline bal peteklerinden başka kar tanelerinde, moleküllerde, kristallerde, denizaltındaki hayatta ve başka birçok yerde rastlanır.

 

Arılar gerçekten usta mimarlarlar olarak yaratılırlar. Kesiti düzgün altıgenler oluşturan prizma şeklindeki petek gözlerinin dipleri bir piramit oluşturarak sona ererler. Kovanlardaki şekliyle dik duran her petekte, petek gözleri yatayla sabit bir açı yapacak şekilde inşa edilirler. 

Her bir gözün derinliği 3 santimetre, duvar kalınlığı ise milimetrenin yüzde beşi kadardır. Bu kadar ince duvar kalınlığına rağmen altıgen yapı nedeniyle büyük bir direnç kazanırlar ve arıların depoladıkları kilolarca balı rahatlıkla taşıyabilirler.

 

Arıların petek gözlerini kusursuz bir şekilde altıgen yapmalarının başka sebepleri de vardır. Eğer beşgen, sekizgen veya daire şeklinde olsaydı bitişik gözler arasında boşluklar kalacak, işçi arılar fazla mesai yaparak ve daha fazla balmumu harcayarak bu boşlukları doldurmak zorunda kalacaklardı.

Gerçi üçgen veya kare yapsalardı aradaki bu boşluklar olmayacaktı ama altıgenin iktisat özelliği vardır. Alanları aynı olan üçgen, kare ve altıgen şekillerden toplam kenar uzunluğu en az olanı altıgendir. Yani aynı miktarda balmumu ile daha çok altıgen odacığın kenarı çevrilebilir. 

Aslında matematiğin, geometrinin ve simetrinin en kusursuz örnekleri sadece bal peteklerinde değil, Allah’ın eserlerinin sergisi olan tabiatın her yerinde görülebilir. Ancak bizler, ya günlük hayatın hayhuyu içinde koşturmaktan ya da bu mükemmel eserlere Allah adına bakamamaktan dolayı nice güzellikleri çoğu defa göremeyiz.



YAZARIN DİĞER YAZILARI

Beynimizin Şaşırtan ve Yeni Anlaşılan Esnekliği: Nöroplastisite

Nöroplastisite kavramı; gelişim, öğrenme, büyüme, yaşlanma, bozulma, hasarlanma, iyileşme, tedavi, terapi ve rehabilitasyon gibi farklılaşmanın yaşandığı tüm süreçlerde ortaya çıkan değişim ve düzenleme mekanizmalarının yönlendirdiği tüm ‘yeni’ veya ‘yeniden’ yapılanmaları ifade eder.

Devamı »

İnsan Beynine Özgü Heyecan Verici Keşif: Kuşburnu Nöronları

Beyinde keşfedilmemiş farklı hücre tiplerinin olması da muhtemel. Örneğin, araştırmacılar yakın bir zaman önce şeklinin adeta kuşburnu ağacını andıracak şekilde çok sayıda dallanmalar içermesi sebebiyle kuşburnu nöronu olarak adlandırdıkları yeni bir tür beyin hücresi keşfettiler ve bu hücrenin sadece insanlarda olduğunu tespit ettiler.

Devamı »

Tedavi İçin Yaratılan Canlı: SÜLÜK

Sülük insanlık tarihi kadar eski geleneksel bir tedavi şeklidir ve asırlardır pek çok hastalığa şifa vermeye devam ettiği gibi günümüzde de öneminden bir şey kaybetmiş değildir.

Devamı »

Bu Ne Şiddet Bu Öfke!

Medyaya göz attığınızda hep öfke haberleri ile dolu. İnanın televizyonda haberleri izleyemez olduk. Yaralamalar, cinayetler, taciz ve kavgalar…

Devamı »