Soru: Ailem ile sık sık sorunlar yaşıyorum. Bunların en önemli sebeplerinden biri de yapmak istediklerime, fikirlerime her zaman tereddütle yaklaşıyorlar. Mesela bir iş kurmak istiyorum arkadaşlarım beni desteklerken ailemle bu fikrimi paylaştığımda hep “acaba” gözüyle bakıyorlar. Annem ve babam iyi insanlardır lakin bu yaklaşımları beni onlardan uzaklaştırıyor ve arkadaşlarıma daha fazla yaklaştırıyor. Bu durum da ailem için sorun oluyor. 25 yaşında bir erkek olarak iş kurmak istiyorum ama ailemin bu yaklaşımı beni her seferinde durduruyor. Keşke arkadaşlarım gibi her daim beni destekleseler.
Cevap:
İş kurmak ve hayata atılmak gibi kaygılarınız olduğu için öncelikle sizi tebrik ederim. Maalesef şu zamanda otuzlu yaşlarında olmalarına rağmen hala baba harçlığıyla gün geçirmeyi sorun etmeyen gençlerimiz de var. Ancak siz içinde bulunduğunuz durumun gayet farkında olarak elinizin ekmek tutması gerektiğinin farkındasınız. Aileniz sizin gibi olgun bir evlada sahip olduğu için çok şanslı.
Bahsini ettiğiniz sorun aslında arkadaş grubu ile aile kurumunun fonksiyonları açısında ele alınmalı diye düşünüyorum. Arkadaş grubu çok önemli olmakla birlikte asla aile kurumunun dinamiklerini içermez. Arkadaş grubunun öncelikli fonksiyonları sırdaşlık, yoldaşlık, güzel vakit geçirmek, desteklemektir. Sizin de ifade ettiğiniz gibi arkadaş grubunuz bu fonksiyonları gayet tabii yerine getiriyor. Ancak şunu da unutmamak gerekir ki arkadaş grupları genelde yaşıt ya da yakın yaşlar olduğu için hayata karşı tecrübe konusunda hepiniz aynı seviyedesinizdir. Yani statü olarak toplumda siz ve arkadaşlarınız aşağı yukarı aynı sınıftasınız. Bunun avantajları olduğu gibi dezavantajları da var.
İşte bu dezavantajların neden olduğu risklerden korunmak için aile kurumunun rehberliği çok ama çok önemlidir. Aile öncelikle hayata hazırlanma mektebidir. Burada öğrenme, aktarım, tecrübe gibi kavramlar hayati önem taşımaktadır. İlgili bir aile evlatlarına öğretir, tecrübe aktarır, destekler, motive eder ve olası risklere karşı da teyakkuzda olma ihtiyacı hisseder. Aynı zamanda ailevi ilişkiler profesyonel bir iş anlayışına da indirgenemez. Zira ortada çok ciddi bir duygusal ve psikolojik bağ vardır. Anne ve baba bu bağlardan dolayı evladına karşı sorumluluk hisseder. Bundan dolayı hayata karşı daha az tecrübeli evlatlarına rehberlik etmek ve hatta onların önünde yol açmak birçok ebeveyn için bir görev gibidir.
Sağlıklı ebeveynlik, güvenli bir iletişim içerisinde çocuğun gelişimi için asgari şartları yapmaktan geçerken, belli oranda da çocuğun kendini kanıtlaması için bağımsız davranmasını da içerir. Aksi halde çocuk tamamen bir bilgi deposu olurken hayata dair pratiği çok az olan ve inisiyatif almaktan korkan sorumsuz bir yetişkin adayı olabilir. Aklı başında hiçbir ebeveyn bunu zaten istemez, ancak bu bağımsızlığın aşama aşama olduğunu ve sindirerek yapılması gerektiğini bilir.
Sorunuzda belirttiğiniz üzere iyi ebeveynler olduğunu düşündüğüm aileniz işte tam olarak yukarıda yazdıklarımdan dolayı sizin iş fikirlerinize tereddütle yaklaşıyor olmalılar. Her fikrinizi sorgusuz sualsiz destekledikleri takdirde henüz tecrübe konusunda yetersiz olduğunuz alanların getirebileceği iflaslar sizin ve ailenizin psikolojisine ve ekonomisine ciddi zararlar verebilir. Bu tereddüt aslında bir anlamda faydalı bir şeydir. Siz de bu sayede atlamış olabileceğiniz ve hiç aklınıza gelmeyen olası riskleri fark edebilirsiniz.
Bu süreçte size bazı tavsiyelerim olabilir. Kurmak istediğiniz iş için daha önce yaptığınız işlerden kazandığınız tecrübelere göz atın. İlgili sektörde hiç tecrübeniz yoksa sektörün mantığını anlayana kadar o alanda çalışan insanlarla irtibata geçin ve hatta kısa süreli de olsa yanlarında çalışın. Ailenize karşı her aşamada açık, şeffaf ve dürüst olun. Sıfırdan çok büyük işlere kalkışmak, kısa zamanda büyük paralar kazanmak gibi sizi gaza getirecek ve yanlışa itecek stratejiler yerine, rasyonel bir planla mütevazı şekilde ilerleyin. Uzun süreler işinizin bizzat başında olmanız gerektiği gerçeğini asla unutmayın. Her işin ilk 2-3 yılı bıçak sırtında gider ve bu fırtınalı dönem atlatılırsa işler rayına girmeye başlar, işler rayına girse bile en az birkaç yıl daha işinizin başında olmanız gerekecektir. Evet, zaman ve emek isteyen bir süreç ancak büyük işler zaman ve emek istemektedir. Sosyal medya çağı bize bunun tam aksini telkin etse de ayakları yere basan işler zaman ve emek ister.
Bu süreçte sizin mütevazi ve sağlam adımlarla ilerlediğinizi gören aileniz size destek verme konusunda daha cesur olacaklardır. Ve hatta ellerini taşın altına koymakta tereddüt etmeyeceklerdir. Ailenizin tereddütlerini ve “acaba”larını anlayışla karşılayıp kendi donanımınızı artırmaya gayret edin. Gireceğiniz her hayırlı işte Allah yardımcınız olsun. Selam ve dua ile…