Kur’an’da “Cenâb-ı Hak onu ummadığı, tahmin etmediği, beklemediği yerden, vesilelerle rızıklandırır, nimetine mazhar eder.” mealinde bir ifadeyle rızık verme konusuna dikkatimizi çekmektedir.
Yavrulara annelerin memelerinden, kan ve fışkı arasından gönderilen safi, temiz, besleyici süt tam bu ayete münasip gelir. Klasik bilgilerde memeli hayvanlar dışındaki hayvanlar memeleri olmadığı için süt üretemez diye bildirilir. Ama bazı kuşlar da memeli sütüne benzer bir madde üretir. Hani “sofrada bir kuş sütü eksik” deyimindekinden.
Mesela güvercinler en iyi bilinen kuş sütü üreticileridir ve her iki cinsiyet de süt üretir. Göğüs girişi önünde gıda maddelerini yumuşatmak ve depolamak için yemek borusu kursak (ingluvies) isimli bir torbalanma şekliyle yaratılır. Kursaktaki epitel hücrelerin dökülmesiyle üretilen kuş sütü çok besleyicidir. Hatta güvercin sütü, inek veya insan sütünden daha fazla yağ ve proteine sahiptir.
Flamingolarda ise kuş sütünün içeriğinde kantaksantin adlı bir pigment bulunduğundan kırmızı renklidir. Bu yüzden flamingoların yavrularını beslemesi sırasında bu bölgenin kanadığını düşünenler olur. Yumurtadan çıktıktan sonraki ilk birkaç gün kuş sütü anne kuşun yavru kuşlara sağladığı tek besindir.
Her iki ebeveyn de yavrularını birkaç hafta süt ile beslerler. Yavrular büyüdükçe sütle birlikte tohum ve türlere göre böcek de menüde yer almaya başlar. Yavaş yavaş yaş ilerledikçe daha az süt ve daha fazla tohum alırlar ve en nihayetinde süt kesilir. Yavru büyüyünce, acizliği bitince ve kendine yeter hale gelince, annenin şefkati azalır ve süt de biter.
Bebeklere, yavrulara şefkat gösterilmesinin en önemli sebebi aciz ve zayıf olmalarıdır. Bebek çok aciz ve zayıf olduğu için, Allah’ın anne kalbine koyduğu şefkat duygusu ile, annesi onun etrafında pervane olur, onun her ihtiyacını karşılamak için adeta çırpınır. Annenin bebeğe olan ilgi ve merhameti, bebeğin ihtiyacından, yani aciz ve zayıf olmasından dolayıdır. Bebek büyüdükçe güçlenir, güçlendikçe annenin merhamet yoğunluğu azalır.
…
“Hem, insanî olsun hayvanî olsun, bütün yavruların hüsn-ü maişeti ve süt gibi hazine-i rahmetin en lâtif bir hediyesi, umulmadık bir tarzda onlara zaaf ve aczlerine şefkaten ihsan edilmesi; ve vahşî canavarların dıyk-ı maişetleri dahi gösteriyor ki, vesile-i rızk-ı helâl acz ve iftikardır, zekâ ve iktidar değildir.”
Demek memeleri olmayan kuş yavrularına bile aczlerine binaen Allah tarafından süt içirilir. Allah’a karşı aczimizi anlayanlardan olmak duasıyla…