Çörek otunun tohumları kimyona benzediği için siyah kimyon ve tohumlarının siyahlığı ve sağlık faydalarının çokluğundan dolayı tohumu Kara Elmas olarak da adlandırılır. Nigella sativa, Ranunculaceae familyasına ait tıbbi bir bitkidir. Akdeniz, Afrika, Asya Kıtaları ve Hint Yarımadası gibi geniş bir coğrafyada yetişen tıbbi bir bitkidir.
Geleneksel tıpta yüzyıllardır kullanılmış ve Yaratıcı bu bitkiye çok fazla sağlık faydası verdiğinden dolayı, “Her Derde Deva” veya “Şifacı Bitki” olarak adlandırılmıştır.
Bu faydalar şişmiş eklemlerden, astım ve bronşit gibi solunum problemlerine kadar uzanır. Günümüzde dünya çapında çok çeşitli rahatsızlıkları önlemek veya tedavi etmek için kullanılmaktadır.
Çörek otunun tam besin bileşimi yetiştirildiği yere, hasat olgunluğuna ve hasat yöntemlerine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
Bir çalışmada, çörek otu tohumlarının yaklaşık E yağ, karbonhidrat ve proteinden oluştuğu ve bunun yanında potasyum, fosfor, kalsiyum ve magnezyum elementlerince zengin olduğu bildirilmiştir.
Nigella sativa, özellikle polifenol, tokoferol, terpenoid ve terpen ailelerinden gelen antioksidanlar açısından zengindir. Tüm bu antioksidanlar arasında, terpen ve terpenoid ailesinden bir antioksidan olan timokinon en bol bulunanıdır ve antikanser özelliği bu etken maddeye dayandırılmaktadır.
Çörek otu bitkisinin ayrıca, doğal kolesterol düşürücü özelliklere sahip iki tür faydalı bitki bileşiği olan alkaloidler ve fitosteroller içerdiği bilinmektedir.
Vücudumuzda serbest radikaller biriktiğinde, oksidatif strese neden olabilir ve bu da kanser ve kalp hastalığı gibi belirli sağlık sorunlarına sebep olabilir. Çörek otu tohumuna, yaratıcı timokinon açısından zengin bir içerik verdiğinden güçlü bir antikanser potansiyeline sahiptir.
Aynı şekilde iltihaplanmalar, vücudumuzun yaralanma veya enfeksiyona karşı doğal tepkisidir. Genellikle kısa ömürlüdür ve vücudu hastalıktan veya daha fazla hasardan korumaya yardımcı olur.
Eklemlerde iltihaplanmaya neden olan hormonal bir hastalık olan romatoid artrit (RA), standart çörek otu ekstreleri kullanımı ile büyük oranda azalmaktadır.
Bu bitkiden elde edilen ekstrelerin hastalara verildiği klinik çalışmalarda; enfeksiyonların azaldığı ve hastalıklarla mücadele eden beyaz kan hücrelerinin aktivitelerinin arttığı ve sonuçta bağışıklığı kuvvetlendirdiği ortaya çıkarılmıştır.
Beyin iltihabının Alzheimer hastalığı ve Parkinson hastalığı gibi hastalıkların gelişiminde önemli bir rol oynadığı ve timokinonun beyindeki iltihabı azaltmaya yardımcı olabileceği yapılan bilimsel çalışmalarla bildirilmiştir.
Yüksek tansiyon ve kolesterol seviyeleri kalp hastalığı için önemli risk faktörleridir. Nigella sativa’nın her ikisini de azaltmaya yardımcı olduğu bilimsel çalışmalarla açıklanmıştır.
Bilimsel çalışmalar; çörek otu bitkisinin, şeker dengesinde sorumlu hormonlardan biri olan insülin salgılanmasını artırdığı ve bu yolla çörek otu standart ekstrelerinin kan şekeri seviyelerini düzenlemeye yardımcı olduklarını göstermiştir.
Bunlar temel sağlık faydaları olmakla birlikte çörek otu bitkisi standart ekstrelerinin sperm güçlendirici, astım önleyici, antimikrobiyal ve antifungal, karaciğer ve böbrek koruyucu özellikleri de vardır. Bu çalışmalar ve sonuçlar da de Peygamberimiz’in (asm) “Çörek otu, ölümden başka her derde devadır” sözünü doğrulamaktadır. Bu da İslamiyet, sadece manevi hayatımız için değil, sağlıklı bir hayat için de gerekli olduğu gerçeğini gözlere göstermektedir. Öyle ise gerçek sağlık Kur’an ve Sünnet dairesinde yaşamakla mümkündür. Bu yolda yaşayabilenlerden olmanız dileklerimle…
Kaynaklar:
1. T. R. Tomlinson, O. Akerele, Tıbbi Bitkiler: Sağlık ve Biyoçeşitlilikteki Rolleri, Pennsylvania Üniversitesi Yayınları, Philadelphia, 1998.
2. A.M. Abbasi ve ark., Pakistan’ın Kuzeybatı Sınır Eyaleti’ndeki kabile toplulukları arasında cilt hastalıklarını tedavi etmek ve halk kozmetiklerinde tıbbi bitkilerin etnofarmakolojik uygulaması, J. Ethnopharmacol. 128 (2010) 322–335.
3. M.F. Ramadan, Siyah Kimyonun (Nigella sativa L.) Besin Değeri, İşlevsel Özellikleri ve Nutrasötik Uygulamaları: Genel Bir Bakış, Int. J. Food Sci. Technology 42 (2007) 1208–1218.