TR EN

Dil Seçin

Ara

Kış Mektubu

Sevgili Kardeşim,

Bu mektubu Ramazan’ın baharı andıran bir ılık akşamında yazıyorum. Bu yıl da Ramazan, kerametini gösterdi işte. Gençliğimizdeki yaz Ramazanlarında yaz ortasında serinlik ikram eden Cenâb-ı Allah, kış mevsiminin zahmetini de Ramazan hürmetine hafifleştirdi. Ama sen bu mektubu okurken, muhtemelen kış soğukları yeniden bastırmış olacak. Aslında öyle de olması lazım. Koca kış hep böyle bahar gibi gitmez ve gitmemeli de. Görünüşte zahmetli gibi görünen soğuk, tipi, kar ve don gibi hadiselerde binlerce hikmet ve rahmet saklı olduğunu biliyorsun. Zaten mevsim devamlı bahar gibi olsa, baharın kıymetini de bilmezdik sanırım.

Bir ziraat mühendisi, buğday ve benzeri tahıllara ait tohumları sıfır derecenin altında belli bir süre kalmadıkları takdirde, baharda filizlenmediğini veya verimsiz olduğunu söylemişti. Ne enteresan değil mi? İnşirah suresinde denildiği gibi: “Her zorlukla beraber bir kolaylık var.”

Mektubunda kış mevsimi ile beraber sende bir yorgunluk, halsizlik, keyifsizlik ve içe dönüş olduğunu yazmış ve bunun bir hastalık mı olduğunu sormuştun.

Aslında bahsettiğin değişiklikler, bütün insanlarda az çok olur. Ama eğer seni rahatsız edecek dereceye varmış ise, bunun bir hastalık olduğunu söyleyebiliriz. Tıpta “mevsimsel depresyon” diye isimlendirilen bir rahatsızlık var. Sonbahar-kış mevsiminde başlayan bu hastalık, ilkbahardan sonra düzeliyor. Genellikle fazla yeme (özellikle çikolataya düşkünlük), fazla uyuma, halsizlik ve moral bozukluğu ile seyrediyor.

Bu rahatsızlığın sebebi tam bilinmemekle beraber, güneş ışığının azalması ile ilişkili olduğu düşünülüyor. Hatta bilirsin, İsveç, Norveç gibi İskandinav ülkeleri, intihar oranının en fazla olduğu ülkelerdir. Bunun bir sebebinin de o bölgelerin güneş ışığından daha az istifade etmesi olduğu tesbit edilmiş. Güneş oralarda yazın bile fazla görülmediği için, güneş ışığının bünyeyi uyarıcı tesiri pek olmuyormuş. Depresyon özellikle, kış mevsiminde artıyor, bu da intiharların artmasına yol açıyormuş.

Bu, kış depresyonuna nasıl bir çare bulmuşlar biliyor musun?

Büyük (1x1 metrelik) panolara floresan lambalar monte etmişler ve evin orta yerine koymuşlar. Depresyon geçiren kişi 2 dakikada bir, 3-5 saniye süreyle o lambaya doğrudan bakınca, ultraviyole ışınları göz siniri yolu ile “pineal” dediğimiz salgı bezini uyarıp “melatonin” hormonunun salgısını etkiliyor ve bu da ruhsal ve bedensel canlanmayı sağlıyormuş. Sen böyle bir şey yapamasan da, fırsat buldukça güneşe bakmalısın.

Ama bana sorarsan, bu kış depresyonunun hikmetini de biraz düşünmemiz lazım. Çünkü madem ki bu tür bir depresyona sebep olan bir mekanizma vücudumuza konulmuş, bu ruhsal değişimin mutlaka bir hikmeti vardır. Sence de öyle değil mi?

Bana öyle geliyor ki kış mevsiminin zahmet perdesi altındaki rahmeti de burda saklı. Şöyle ki:

Dikkat edersen, yaz mevsimlerinde hayatımız daha aktif geçer. Eve girmek pek istemeyiz, geziler yaparız, bahçemiz varsa onunla uğraşır, tamir edilecek yerleri onarırız. Faaliyetler yoğunlaşır, sosyal hayat canlanır. Velhasıl insanlar dış dünyaya döner. Ama bu da ister istemez iç dünyamızda zayıflama yapar. Terazinin iki kefesi gibi. Aslında sık sık yapmamız gereken, “Ben ne için yaşıyorum, hedefim nedir, hatalarım, eksiklerim nelerdir? Daha iyi bir insan, iyi bir Müslüman olmak için neler yapmalıyım?” gibi hesaplaşmalar, yazın hayhuyu ve şamatası içinde unutulur veya tehir edilir.

Ama kış geldiğinde kaçış zordur artık. Dış dünya soğur, kararır, câzibesini yitirir, hatta itici olur ve bizi evimize, iç âlemimize hapseder. Hafif bir depresyon da baş gösterince, muhasebe vakti gelir. İyi ki de gelir. Meydan savaşında yorulan bir askerin siperde dinlenip yaralarını sarması gibi, insan da manevi yaralarını sarar, dinlenir, hatalarını düşünür, öz eleştiri yapar. Yani zahiren sıkıntı veren kış, hakikatte rahmete vesile olmuş olur. Ve yeni ve taze baharlar için bir itici güç olur.

Ben, kış mevsiminin bu yönünü düşünüp şikayet etmektense, bundan da müsbet yönde faydalanmayı ve bir çok yönüyle kış mevsimini andıran şu kısa dünya hayatımızı, ebedî baharları kazanmak yolunda değerlendirmeyi daha uygun buluyorum.

Unutmamalıyız ki; “karla kaplı yollar, bahara çıkar!”