85 Yazı Prof. Dr. Fatih Satıl

Yazar Profili »

Kış Meyvelerinin Sarı Sultanı: Ayva

Şubat 2014, 446 76 Görüntülenme Eklenme Tarih: 07 Nisan 2020 23:12 Prof. Dr. Fatih Satıl

 

Ayva, Gülgiller familyasından sarı renkli, hafif tüylü, tadı mayhoş, dokusu sertçe, küçük çekirdekli bir meyvedir. Rengi, tadı, kokusu ile kış aylarına doğan bir güneş gibi o soğuk zamanların en özel meyvesidir. Aşağı yukarı ülkemizin iklimi nedeni ile her bölgede yetişebilecek niteliktedir.

Bir rivayete göre, Lokman Hekim, ayvaya kendisine şifasının sırrını vermediği için “suyun kurusun” demiş. Derler ki, “ayva meyvesi o gün bugündür susuzdur.” Bu rivayetin aslı var mıdır bilinmez ama bu söylenti ayva meyvesini şifalı olmaktan çıkarmaz.

 

     Ayvanın insan sağlığı açısından faydaları nelerdir?

Ayva, protein, karbonhidrat, kalsiyum, demir, fosfor, potasyum, sodyum, A, B2 ve C vitamini içerdiği için çok yararlı bir meyvedir. Özellikle C vitamini açısından oldukça zengindir.

İçerdiği vitamin ve minarellerle dolaşım sistemi üzerinde iyileştirici etkiye sahiptir; kanı temizlediği, kalp ve damar hastalıklarından koruduğu, varisi önlediği ve varis tedavisine yardımcı olduğu bildirilmektedir. Kolesterol ve tansiyon dengeleyici özelliği vardır, kandaki kötü kolesterolü düşürerek damar sertliğinden korunmaya sebeptir.

Ayva sindirim sistemi için de oldukça faydalı yaratılmış bir meyvedir. Mide ve bağırsakları kuvvetlendiren, ince bağırsak iltihabını gideren, mide ve bağırsakları zararlı mikroplardan koruyup hazımsızlık gibi sorunları önleyen özellikleri vardır. Ayrıca, karaciğer tembelliğini giderir, safra akışını sağlar. Kabızlık ve kalın bağırsak kanserini önleyici etkisi olduğu bilinmektedir. Meyvesi veya meyvesinden hazırlanan şurup ve komposto ishale iyi gelmektedir.

Ayva özellikle posa yani lif içerdiğinden dolayı daha fazla çiğnenir ve tükürük bezlerinin çalışmasına fayda sağlar. Bu durumda da insanı doyurucu etkisi olduğundan fazla kilo almayı da engeller. Şeker içeriğinin düşük yaratılması nedeniyle şeker hastaları tarafından da rahatlıkla yenebilir.

Ayrıca ayva idrarı artırarak diüretik etki gösterir. Ayva kabuklarının kaynatılıp içilmesi, idrar yolu iltihaplarında iyileşmeyi hızlandırır.

Her yaşta sinir sistemini güçlendirir. Ayva yaprakları çay gibi demlenip içildiğinde sakinleştirici etkiye yapar, uykusuzluğa iyi gelir.

Grip ve nezlede iyileşmeyi hızlandırır. Vücudun gücünü artırarak, zinde tutmaya yardımcı olur, vücudu yorgunluk ve bitkinlikten koruyan bir nimettir.

Ayvanın üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı oldukça faydalı olduğu bilinmektedir; bronşit, müzmin öksürük ve veremde çok faydalı bir meyvedir. Kurutulmuş ayvanın suda bekletilmesiyle elde edeceğiniz sıvıyla yapılan gargara, boğaz iltihabını gidermek için kullanılabilir.

Sanmayın ki ayvanın fazileti bu kadardır; ağız yaraları ve kokusunu önler, dudak çatlamalarına çaredir. Dudak çatlamalarını önlemek ya da iyileştirmek için de ayva çekirdeklerinin kaynatılıp dudakların bu suyla yıkanması önerilir. Ayva hoşafı ağızdaki yaraların iyileşmesini hızlandırır.

 

     Tohumuyla da şifa sunulur

Ayva tohumları, yağ ve protein içermektedir. Ayvanın çekirdekleri öksürüğe oldukça iyi gelir. Ayvanın çekirdekleri su veya sütle kaynatılarak içine bir tatlı kaşığı kadar bal, yarım limon suyu ve bir çay kaşığı kadar öğütülmüş zencefil eklenerek öksürük süresince her gün bir çay bardağı kadar içilebilir. Üst solunum yolu enfeksiyonları için ayva çekirdeği şurubu tavsiye edilir. Bu özellikleriyle ayva sanki bir meyve değil, Rabbimizin bizim için yarattığı bir ilaç gibidir.

 

     Ayva ile ilgili Peygamberimizin (sav) tavsiyeleri

1400 yıl öncesinden bizlere her konuda rehberlik eden Peygamberimiz (sav) şöyle buyurmuşlardır:

“Ayva, göğüsteki sıkıntıyı, ağrıyı giderir, gönlü (kalbi) ferahlatıp kuvvetlendirir.” (M. Zevail, 5/45 C; Sağir, 2/80)

“Sizden biriniz kalbi üzerinde bir ağırlık hissettiği zaman ayva yesin!” (Herevi, 1/971; Nihaye, 3/116)

Bu meyveleri kim yaratıp ve terbiye etmişse, benim Rabbim ve Halikım da odur.

Ayva meyvesinde de görüldüğü gibi, her bir meyvede hassas bir ölçü ve hikmetli tatlar ile birlikte pekçok faydaların da olduğu dikkatimizi çekiyor. Renkleriyle gözümüze, tatlarıyla dilimize, kokularıyla burnumuza, zarafetleriyle iştihamıza tam hitap ettikleri gibi, vitaminleriyle de bedenimizin imdadına koşuyorlar. Bu açıdan bakıldığında her bir meyve, o ağacın meyveleri adedince, hikmetli bir yaratıcının keremini, kudretini ve ilmini gösterir.

 

 


Şubat 2014, 446 Sayısı Tüm Yazıları


YAZARIN DİĞER YAZILARI

Kargalar Çöp Topluyor / Zararlı Kimyasallar Yerine Hayvanlar Kullanılabilir

Fransa’da insanların çevreye karşı duyarlılığını artırmak isteyen bir hayvanat bahçesi, özel olarak eğitilen altı akıllı(!) kargaya sigara izmariti ve çöp toplatmayı amaçlayan bir proje geliştirdi.

Devamı »

Canlılar Dünyasının En “BABA”ları

Babalar, annelere göre biraz daha ciddi olmakla birlikte, çocuklarına karşı da annelerinden daha ilgisiz bilinirler. Fakat bazı canlı türlerinin babaları tüm dünyaya örnek olacak cinstendir. Babalar Gününe özel olarak o babalardan birkaç örnek verelim:

Devamı »

Canlılar Âleminin Şefkat Kahramanları Anneler

Sevgi ve merhamet sadece insanlar için var olan bir duygu değildir.

Devamı »

Üç Harfli Mucize: DNA

2 metre uzunluğundaki DNA, 6 mikron büyüklüğündeki hücre çekirdeğine nasıl sığıyor?

Devamı »