31 Yazı Dr. Selçuk Eskiçubuk

Yazar Profili »

Antibiyotikler Uygun Kullanılıyor mu?

Şubat 2017, 482 327 Görüntülenme Eklenme Tarih: 16 Eylül 2019 19:06 Dr. Selçuk Eskiçubuk

 

Dünyada yılda 700 bin kişi antibiyotiklere dirençli mikroplar yüzünden hayatını kaybetmektedir. O zaman aklımıza şu soru geliyor: “Dünyanın her bölgesinde, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, kentlerde ve kırsal kesimlerde, hastanelerde, çiftliklerde ve topluluklarda, hayvanları ve insanları, hayatlarını tehdit eden enfeksiyonlardan korumada tıp başarılı sayılabilir mi?”

Evet maalesef tıp bu konuda mikropların bir adım gerisinde kalmaktadır.

O kadar bilim adamının çalışmasına karşı, mesela “Staphylococcus aureus” (MRSA, VRSA) isimli küçük bir mikropla baş edememektedir. Dünyanın her yerinde insanlar, hayvanlar daha doğrusu hayatlar, henüz küçük mikropların tehdidinden kurtulamamıştır. Bu mikrop insanlarda menenjit, iltihaplı yaralar, gıda zehirlenmesi ve septisemi (kana mikrop bulaşması) gibi hastalıklara neden olmaktadır. En çok el, kol ve yüzlerde, burun ve ağız boşluğunda bulunur. Bu yüzden elleri, yüzü yıkamak çok faydalıdır. Günde 5 vakit abdest alan, tuvaletten sonra, yemekten önce ellerini yıkayan Müslümanlar bu mikrobun etkisinden kendilerini kurtarıcı adımları atmış olurlar.

Mikroplara karşı başarısızlığın en önemli sebebi gereksiz yere antibiyotik kullanımıdır. Mikroplar hayatta kalmak için direnç geliştirdiler ve ilaç firmalarını yendiler.

Bu konuda doktorların, ilaç firmalarının, devletin ve hatta hastaların da suçu vardır. Hastalar ve firmalar doktorları antibiyotik yazmaları konusunda etkiliyorlar, devlet de bu konuda denetim yapmadığı için tüketim artıyordu. Birleşmiş Milletler 2016 da antibiyotik direncini “en büyük ve en acil ele alınması gereken küresel tehlike” olarak gördü ve toplantılar düzenledi.

Bu yıl Sağlık Bakanlığı da bu konuda önlemler almaya karar verdi. Çünkü Türkiye, antibiyotik kullanımında Avrupa’da birinci sırada yer alıyor. Türkiye’de yazılan reçetelerdeki ilaçların yaklaşık %40’ını antibiyotikler oluşturmakta. Özellikle Şanlıurfa, Gaziantep ve Diyarbakır gibi illerimizde bu oran %55’lere kadar ulaşıyor.

Sağlık bakanlığı son günlerde güzel bir uygulama başlattı, üst solunum yolu enfeksiyonlarında gereksiz antibiyotik kullanımını önlemek için “hızlı beta testi” denilen bir testi aile hekimliği başta olmak üzere acil servis, çocuk ve kulak-boğaz polikliniklerine dağıttı. Test boğazdan alınan bir sürüntüye 5 dakika içinde cevap veriyor. Doktorlar da negatif çıkan testlerde antibiyotik yazmıyorlar.

Bu test sayesinde gereksiz antibiyotik kullanımı azalacaktır. Ancak bu önlemler yetmez. Yatan hastaların antibiyotik kullanımı da bilgisayar sistemiyle hastane yetkililerince denetlenmeli; 1. kuşak antibiyotikler ile tedavi olabilecek hastalara gereksiz yere 2 veya 3. kuşak antibiyotik kullanımı engellenmelidir. Antibiyotik kullanımı hakkında doktorlara eğitim seminerleri yapılmalıdır.

Çünkü gereksiz antibiyotik kullanımı, bakterilerde antibiyotik direncini artırıyor. Bu kısır döngü sonucunda da antibiyotikler, hastaya değil mikroplara fayda sağlamış, onları güçlendirmiş oluyor. Ve tabi ilaç firmaları da bu arada zenginleşiyor, dövizimiz de gereksiz yere yurt dışına gidiyordu. Bu konuda Sağlık Bakanlığı çok geç kalmıştı, şimdi konuya el atmakla çok önemli bir işi daha başarmış olacak.

Not: Bu konuda 1997 yılında bir çalışma yapmış ve makale yayınlamıştım. Kuşadası’ndaki ANKEM toplantısında bunu sunum yaptım. Aynı makaleyi ve öneriyi zamanın sağlık bakanlarına da gönderdim ancak kimse üzerinde durmadı. Sağlık Bakanlığı’nın şimdi bu konuya sahip çıkması sevindirici. Keşke bunlara 20 sene önce başlanabileseydi.

İlgili makaleyi okumak isteyenler alttaki linkten ulaşabilirler:

http://www.ankemdernegi.org.tr/ANKEMJOURNALPDF/ANKEM_11_1_1_8.pdf

 

 


Şubat 2017, 482 Sayısı Tüm Yazıları


YAZARIN DİĞER YAZILARI

Dünyanın Akciğerleri Ormanlar mı, Sulardaki Mikrocanlılar mı?

Dünyanın 1/3’ü karalarla, 2/3’si sularla kaplıdır ve bu suyun %96’dan fazlası tuzlusudur. Tüm canlıların yaşam kaynağı olan tatlı suyun oranı ise yalnızca %4’tür. Karaların bir kısmı ormandır. Dünya orman varlığı 4 milyar hektar civarındadır. Bu da karasal alanın %30’u demektir.

Devamı »

Koronavirüsü Dabbetül Arz Mıdır?

Dâbbetül arz, din alimlerince genelde kıyamet işaretlerinden biri olarak kabul edilir.

Devamı »

Koronavirüs Hakkında Merak Edilen Sorulara Cevaplar

Çin’in Wuhan kentinde Aralık 2019’da ortaya çıkan yeni tip koronavirüs (COVID-19) Mart ayı ortalarına kadar 65’i aşkın ülkeye yayıldı. Durumun ciddiyeti artarken herkesin merakı koronavirüs haberlerine yöneliyor, bu ortam da yalan yanlış bilgilerin yayılmasını kolaylaştırıyor. Hatta etrafta dolaşan pek çok yanlış bilgi sebebiyle, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) bu duruma “infodemik” ismini vererek dikkat çekti. Bu sebeple koronavirüse ilişkin doğru bilgileri öğrenmek hayati önem taşıyor. Çünkü yanlış

Devamı »

Korona Virüsü Bize Ne Anlatıyor?

Bugün gündemde olan yeni bir Koronavirüstür (Covid-19). 31 Aralık 2019’da sebebi tespit edilemeyen bir zatürre vakasının DSÖ’ne bildirilmesi ile salgın dünya gündemine geldi. Koronavirüsler, hayvanlarda yaygın olarak görülen bir virüs türüdür. Kuş gribi, Domuz gribi gibi son yıllarda ortaya çıkan hastalıkları toplumun büyük kısmı biliyor, daha az bir kısmı da SARS (2003’de) ve MERS (2009’da) gibi koronavirüs hastalıklarını duymuştur.

Devamı »