Küçük dil; ağız boşluğunun yutak ile birleştiği kısımda yer alan, tıbbi adı uvula olan 1 cm uzunluğunda etli bir doku parçasıdır. Damağın en arka kısmında asılı şekilde duran bu parça mukoza, bağ ve kas dokusu ile tükürük salgılayan kanallardan oluşur ve besinlerin ağızdan yutağa doğru itilmesini sağlar.
Küçük dilin çok sayıda görevi ve işlevi vardır:
- Küçük dilin temel işlevi konuşma yeteneğinin devamlılığını sağlamaktır. Küçük dilimiz olmasaydı konuşma sırasında pek çok kelimenin doğru telaffuzu, hatta genel anlamda konuşabilme yetisini gerçekleştirmek mümkün olmayacaktı. Kelimeler ve sesler doğru bir biçimde çıkabilmesi için küçük dilin bulunması gerekir.
- Tüketilen besinleri burun geçitlerinden uzak tutarak, ayrıca doğrudan nefes borusuna kaçmasını engelleyen ve gırtlaktan aşağı doğru yönlendiren yapı küçük dildir.
- Damağın kapanmasına yardımcı olan küçük dil, sıvıların ve katı gıdaların buruna girmesinin de önüne geçer.
- Etrafında tükürük bezi yer alan küçük dilin konuşmayı rahat bir biçimde sürdürebilmemize dair önemli bir işlevi bulunur. Ayrıca tükürük üretimine de yardımcı olur.
- Yine öğürme refleksinin tetiklenmesinde de rol oynar. Aslında o refleks elimizle dokunmamıza bağlı değildir. Yanlış yoldan giden parçaları çıkartmak içindir. İstenmeyen bir şey yutulursa da aynı refleks devreye girerek öğürme ve kusmaya sebep olacaktır. Yani yabancı cisimlerin kaçmasını önlemeye yöneliktir. Bu refleksi tüy yutmuş kedilerde de sık sık görürüz.
Gag refleksi (kusma refleksi) yabancı veya zararlı materyalin farinks, larinks ya da trakeaya girmesini önleyen, normal yutkunma sırasında gerçekleşmeyen koruyucu bir reflekstir.
- Küçük dilin görevleri yalnızca konuşma amaçlı da değildir. Tükürük üretiminden sorumlu olan seröz bezi ile küçük dil tarafından salgılanır. Çevresinde bazı kas lifleri ve alveoler bezler bulunur. Bu sayede bazı bakterilerin vücuda girişinin engellenmesi sağlanır. Özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarının oluşumuna yönelik engelleyici etki yapar. Bu özellikler sayesinde ağız ve solunum yolu sağlığı korunmuş olur.
- Küçük dilin ağız içerisinde bir diğer önemli görevi ağzın nemli olmasını ve boğazın kurumamasını sağlamaktır. Bu kayganlık sayesinde konuşma ve yeme kolaylaşır ayrıca boğaz şişmesinin de önüne geçilebilir.
Üstelik uvula (küçük dil), yalnız insanlarda bulunan özgün bir yapıdır. Başka bir deyişle, uvula sadece insanlarda bulunur ve hayvanlarda bu yapıya rastlanmaz. Uvulanın varlığı, insanların konuşma ve ses üretimi süreçlerinde önemli bir rol oynar. Bu durum organların evrimleşerek geliştiğini iddia eden Darwin teorisine zıttır. Çünkü küçük dil, birden insanlarda görülmüştür.
Vücuttaki her organ ve yapı boşuna yaratılmamış olup çok özel işlevleri vardır. Bu organlardan biri de boğaz kısmında bulunan ve farkına varamadığımız küçük dildir. Küçük dilin gerçekleştirdiği önemli görevler ve bu organın işlevleri, düşünen insanları hayret içinde bırakmaktadır. Sadece küçük dilimiz bile insanın mükemmel bir şekilde yaratıldığının bir göstergesidir.